Friedberg Linear Algebra
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ์ ๊ณต๋ถํ๋ฉด์ ๊ฐ๊ฐ์ ์ฅ ๋ณ๋ก ์ ๋ฆฌ๋ฅผ ํ์๋ค.
Table of Contents
1. ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ$($This post$)$
2. ์ ํ๋ณํ๊ณผ ํ๋ ฌ
3. ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ฐ์ฐ๊ณผ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์
4. ํ๋ ฌ์
5. ๋๊ฐํ
6. ๋ด์ ๊ณต๊ฐ
7. ํ์คํ
The overview of this chapter
1์ฅ์์๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ๊ธฐ๋ณธ์ ์ธ ์ด๋ก $($๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ, ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ, ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ๊ณผ ์ผ์ฐจ์ข ์, ๊ธฐ์ , ์ฐจ์$)$์ ๋ํด ํ์ตํ์๋ค.
1.1 ๊ฐ๋ก
ํ, ์๋, ๊ฐ์๋ ๋ฑ ๋ง์ ๋ฌผ๋ฆฌ์ ๊ฐ๋ ์ ํฌ๊ธฐ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ, ๋ฐฉํฅ ์ ๋ณด๋ ํจ๊ป ๊ฐ์ง๊ณ ์๋ค. ์ด์ฒ๋ผ ํฌ๊ธฐ์ ๋ฐฉํฅ์ ๋ชจ๋ ๊ฐ์ง ๋ฌผ๋ฆฌ๋์ '๋ฒกํฐ$($vector$)$' ๋ผ๊ณ ํ๋ค. ๋ฒกํฐ๋ ํํ ํ์ดํ๋ก ํํํ๋ฉฐ, ๋ฒกํฐ์ ํฌ๊ธฐ๋ ํ์ดํ์ ๊ธธ๊ธฐ, ๋ฒกํฐ๊ฐ ์์ฉํ๋ ๋ฐฉํฅ์ ํ์ดํ์ ๋ฐฉํฅ์ผ๋ก ๋ํ๋ธ๋ค.
๋ ๋ฌผ๋ฆฌ๋์ด ํจ๊ป ์์ฉํ๋ค๊ณ ๊ฐ์ ํ์ ๋, ๋ฌผ๋ฆฌ๋์ ํฌ๊ธฐ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ๋ฐฉํฅ์ ํจ๊ป ๊ณ ๋ คํด์ผ ํ๋ค. ๋ ๋ฌผ๋ฆฌ๋์ด ๊ฒฐํฉ๋ ๋ ๋ํ๋๋ ํจ๊ณผ๋ ๋ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฒฐํฉ์์ผ ์ป์ ํฉ์ฑ๋ฒกํฐ๋ก ์ค๋ช ํ ์ ์๋ค. ์ด ํฉ์ฑ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๋ ๋ฒกํฐ์ 'ํฉ$($sum$)$' ์ด๋ผ ํ๋ฉฐ, ๋ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฒฐํฉ์ํค๋ ๊ท์น์ ๋ฒกํฐ ํฉ์ ํํ์ฌ๋ณํ์ ๋ฒ์น์ด๋ผ๊ณ ํ๋ค. ๋ค์์ ๊ทธ๋ฆผ 1์ ํ์ธํ๋ฉด ์ ์ ์๋ค.

๋ฒกํฐ ํฉ์ ํํ์ฌ๋ณํ ๋ฒ์น: ์์ ์ด $P$๋ก ์ผ์นํ๋ ๋ ๋ฒกํฐ $x,y$์ ํฉ์ ์ $P$์์ ์์ํ๋ ๋ฒกํฐ์ด๊ณ , ์ด๋ $x$์ $y$๋ฅผ ์ด์ํ ๋ณ์ผ๋ก ํ๋ ํํ์ฌ๋ณํ์ ๋๊ฐ์ ์ผ๋ก ๋ํ๋ธ๋ค.
๋ฒกํฐ์๋ ํฉ ์ธ์๋ ํฌ๊ธฐ๋ฅผ ํ๋ํ๊ฑฐ๋ ์ถ์ํ ์ ์๋๋ฐ, ์ด๋ฅผ ๋ฒกํฐ์ ์ค์๋ฅผ ๊ณฑํ๋ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ด๋ผ๋ ์ฐ์ฐ์ผ๋ก ๋ํ๋ธ๋ค. ๋ฒกํฐ $x$๋ฅผ ์ ํฅ์ฑ๋ถ์ด๋ผ๊ณ ํ ๋, 0์ด ์๋ ์ค์ $t$์ ๋ํด ๋ฒกํฐ $tx$์ ๋ฐฉํฅ์ $t>0$์ผ ๋ $x$์ ๋ฐฉํฅ๊ณผ ๊ฐ๊ณ , $t<0$์ผ ๋ $x$์ ๋ฐฉํฅ๊ณผ $180^{\circ}$ ๋ฐ๋์ด๋ค. ๋ฒกํฐ $tx$์ ํฌ๊ธฐ๋ ์ ํฅ์ ๋ถ $x$์ ํฌ๊ธฐ์ $\left| t\right|$๋ฅผ ๊ณฑํ ๊ฒ์ด๋ค. ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ ์์ด ์๋ ๋ ๋ฒกํฐ $x,y$์ ๋ํด $y=tx$์ธ 0์ด ์๋ ์ค์ $t$๊ฐ ์กด์ฌํ ๋, ๋ ๋ฒกํฐ๋ ํํํ๋ค. ๋ค์ ๋งํด์, ๋ฐฉํฅ์ด ๊ฐ๊ฑฐ๋ $180^{\circ}$ ๋ฐ๋์ธ ๋ฒกํฐ๋ค์ ํํ์ด๋ค. ๋ค์์ ๊ทธ๋ฆผ 2๋ ๋ฒกํฐ์ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ํํํ ๊ฒ์ด๋ค.

ํ๋ฉด์์ ๋ฒกํฐ์ ํฉ๊ณผ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๋์์ ์ผ๋ก ์ค๋ช ํ๋ฉด ๋ค์ 8๊ฐ์ง ์ฑ์ง์ ํ์ธํ ์ ์๋ค.

์ด์ ๊ฐ์ 8๊ฐ์ง ์ฑ์ง์ ๋ง์กฑํ๋ ์ํ์ ๊ตฌ์กฐ๋ฅผ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ$($vector space$)$๋ผ๊ณ ํ๋ค. ์ ๊ทธ๋ฆผ์ ์ถ์ฒ
๊ณต๊ฐ์์ ์๋ก ๋ค๋ฅธ ๋ ์ $A, B$๋ฅผ ์ง๋๋ ์ง์ ์ ์๊ฐํด๋ณด์. ์ด ๊ณต๊ฐ์ ๊ณต๊ฐ์ขํ๋ฅผ ๋ถ์ฌํ๊ณ ์์ ์ $O$๋ผ๊ณ ํ๊ธฐํ์. ์์ ์ด $O$์ด๊ณ ์ข ์ ์ด $A,B$์ธ ๋ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฐ๊ฐ $u, v$๋ผ ํ์. ์์ ์ด $A$์ด๊ณ ์ข ์ ์ด $B$์ธ ๋ฒกํฐ๋ฅผ $w$๋ผ ํ ๋, ์์ ๊ณผ ์ข ์ ์ ์ด์ด๋ถ์ด๋ ๋ฐฉ์์ ์ํ๋ฉด $u+w=v,w=v-u$์ด๋ค. ์ด๋, $-u$๋ $(-1)u$๋ฅผ ์๋ฏธํ๋ค. ์ด๋ ๊ทธ๋ฆผ 4์์ ํ์ธํ ์ ์๋ค. $w$์ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ $w$์ ํํํ์ง๋ง, ํฌ๊ธฐ๋ $w$์ ๋ค๋ฅผ ์ ์๋ค.
๋ ์ $A,B$๋ฅผ ์ด์ ์ง์ ์ ์์์ ์ ์ $A$๋ฅผ ์์ ์ผ๋ก ํ๋ ๋ฒกํฐ์ ์ข ์ ์ด๊ณ , ์ ์ ํ ์ค์ $t$์ ๋ํด $tw$์ ํํ๋ก ํํํ ์ ์๋ค. ๋ฐ๋๋ก, $A$๋ฅผ ์์ ์ผ๋ก ํ๋ ๋ฒกํฐ $tw$์ ์ข ์ ์ ๋ ์ $A,B$๋ฅผ ์ง๋๋ ์ง์ ์์ ์ ์ด๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ๋ ์ $A,B$๋ฅผ ์ง๋๋ ์ง์ ์ ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$x=u+tw=u+t(v-u)$

์ด์ ๊ณต๊ฐ์์ ํ ์ง์ ์์ ์์ง ์์ ์ธ ์ $A,B,C$๋ฅผ ์๊ฐํ์. ์ด ์ธ ์ ์ ํ๋์ ํ๋ฉด์ ๊ฒฐ์ ํ๊ณ , ์ง๊ธ๊น์ง ๊ณต๋ถํ ๋ฒกํฐ์ ์ฑ์ง์ ์ด์ฉํ๋ฉด ํํ์ ๋ฐฉ์ ์์ ๊ตฌํ ์ ์๋ค. ์์ ์ด $A$์ด๊ณ ์ข ์ ์ด $B,C$์ธ ๋ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฐ๊ฐ $u,v$๋ผ ํ์. ์ธ ์ $A,B,C$๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ํ๋ฉด ์ ์์์ ์ $S$๋ $A$๋ฅผ ์์ ์ผ๋ก ํ๊ณ , $su+tv$ ํํ์ธ ๋ฒกํฐ $x$์ ์ข ์ ์ด๋ค. ๋ฒกํฐ $su$์ ์ข ์ ์ ์ง์ $AB$์, ์ $S$๋ฅผ ์ง๋๊ณ ์ง์ $AC$์ ํํํ ์ง์ ์ ๊ต์ ์ด๋ค. ๋ค์์ ๊ทธ๋ฆผ 5์ ๋ณด๋ฉด ์ ์ ์๋ค. ๊ฐ์ ๋ฐฉ์์ผ๋ก ๋ฒกํฐ $tv$์ ์ข ์ ๋ ์ ์ ์๋ค. ์์์ ์ค์ $s,t$์ ๋ํด ๋ฒกํฐ $su+tv$๋ ์ธ ์ $A,B,C$๋ฅผ ํฌํจํ๋ ํ๋ฉด์ ์์นํ๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ์ธ ์ $A,B,C$๋ฅผ ํฌํจํ๋ ํ๋ฉด์ ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$x=A+su+tv$

1.2 ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ
์ฒด$($๊ฐ๋จํ ๋งํ์๋ฉด, ์ค์ ์งํฉ$)$ $F$์์์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ ๋๋ ์ ํ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$๋ ๋ค์ 8๊ฐ์ง ์กฐ๊ฑด์ ๋ง์กฑํ๋ ๋ ์ฐ์ฐ, ํฉ๊ณผ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๊ฐ์ง๋ ์งํฉ์ด๋ค.
- ํฉ$($sum$)$์ $\textbf{V}$์ ๋ ์์ $x,y$์ ๋ํด ์ ์ผํ ์์ $x+y\in \textbf{V}$๋ฅผ ๋์ํ๋ ์ฐ์ฐ์ด๋ค. ์ด๋, $x+y$๋ $x$์ $y$์ ํฉ์ด๋ผ ํ๋ค.
- ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ$($scalar multiplication$)$์ ์ฒด $F$์ ์์ $a$์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ์์ $x$๋ง๋ค ์ ์ผํ ์์ $ax\in \textbf{V}$๋ฅผ ๋์ํ๋ ์ฐ์ฐ์ด๋ค. ์ด๋, $ax$๋ $a$์ $x$์ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ$($product$)$์ด๋ค.
์ด ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์ฑ์ง์ ์์ ๊ทธ๋ฆผ 3๊ณผ ๋์ผํ๋ค. ์ด ์กฐ๊ฑด๋ค ์ค ํ๋๋ผ๋ ์ง์ผ์ง์ง ์๋๋ค๋ฉด, ๊ทธ๊ฒ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ด๋ผ๊ณ ๋ถ๋ฅผ ์ ์๋ค.
์ฌ๊ธฐ์ ์ฒด $F$์ ์์๋ ์ค์นผ๋ผ$($scalar$)$, ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ์์๋ ๋ฒกํฐ์ด๋ค. ์ด๋ฒ ์ ์์ ๋งํ๋ ๋ฒกํฐ๋ ์ด์ ์ ์ ์์ ๋งํ ๋ฒกํฐ๊ฐ ์๋, ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์์๋ฅผ ๊ฐ๋ฆฌํค๋ ์ผ๋ฐ์ ์ธ ๊ฐ๋ ์ด๋ค.
$a_{1}, a_{2}, ..., a_{n}$์ด ์ฒด $F$์ ์์์ผ ๋, $(a_{1}, a_{2}, ..., a_{n})$ ๊ผด์ ์ํ์ ๋์์ $F$์์ ์ฑ๋ถ์ ๊ฐ์ ธ์จ n์์์์ด๋ผ ํ๋ค. ์์์์ ๊ตฌ์ฑํ๋ ์์ $a_{1}, a_{2}, ..., a_{n}$์ n์์์์ ์ฑ๋ถ์ด๋ผ ํ๋ค. $F$์์ ์ฑ๋ถ์ ๊ฐ์ ธ์จ ๋ n์์์ $(a_{1}, a_{2}, ..., a_{n})$๊ณผ $b_{1},b_{2},...,b_{n}$์ $a_{i}=b_{i} (i=1,2,...,n)$์ผ ๋, ๊ฐ๋ค๊ณ ์ ์ํ๋ค.
F์์ ์ฑ๋ถ์ ๊ฐ์ ธ์จ $m \times n$ ํ๋ ฌ์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ์ง์ฌ๊ฐํ ๋ชจ์์ ๋ฐฐ์ด์ด๋ค.
$\begin{pmatrix}
a_{11}& a_{12}& ...& a_{1n}\\
a_{21}& a_{22}& ...& a_{2n}\\
...& ...& & ...\\
a_{m1}& a_{m2}& ...& a_{mn}\\
\end{pmatrix}$
์ด๋, ๋ชจ๋ $a_{ij}$๋ $F$์ ์์์ด๋ค. $i=j$์ธ ์ฑ๋ถ $a_{ij}$๋ ์ด ํ๋ ฌ์ ๋๊ฐ์ฑ๋ถ, ์ฑ๋ถ $a_{i1},a_{i2},...,a_{in}$์ ์ด ํ๋ ฌ์ $i$๋ฒ์งธ ํ$($row$)$, ์ฑ๋ถ $a_{1j},a_{2j},...,a_{mj}$๋ ์ด ํ๋ ฌ์ $j$๋ฒ์งธ ์ด$($column$)$์ด๋ผ ํ๋ค. ํ๋ ฌ์ ๊ฐ ํ์ $\textbf{F}^{n}$์ ๋ฒกํฐ๋ก, ๊ฐ ์ด์ $\textbf{F}^{m}$์ ๋ฒกํฐ๋ก ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค. ๋ ๋์๊ฐ $\textbf{F}^{n}$์ ํ๋ฒกํฐ๋ฅผ $1 \times n$ํ๋ ฌ๋ก, $\textbf{F}^{m}$์ ์ด๋ฒกํฐ๋ฅผ $m \times 1$ ํ๋ ฌ๋ก ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค.
๋ชจ๋ ์ฑ๋ถ์ด 0์ธ $m \times n$ ํ๋ ฌ์ ์ํ๋ ฌ$($zero matrix$)$์ด๋ผ ํ๋ฉฐ $O$๋ก ํ๊ธฐํ๋ค. ํ์ ๊ฐ์์ ์ด์ ๊ฐ์๊ฐ ๊ฐ์ ํ๋ ฌ์ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ด๋ผ ํ๋ค. ๋ $m \times n$ ํ๋ ฌ $A,B$์์ ๋์ํ๋ ์ฑ๋ถ์ด ๋ชจ๋ ์ผ์นํ ๋, ๊ฐ๋ค๊ณ ์ ์ํ๋ค. ๋ชจ๋ $1\leq i \leq m, 1 \leq j \leq n$์ ๋ํ์ฌ $A_{ij} = B_{ij}$๋ฉด ๋ ํ๋ ฌ์ ์๋ก ๊ฐ๋ค.
๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์ ์๋ฅผ ๋ฐํ์ผ๋ก ํ์ธํ ์ ์๋ ๋ค์์ ๋ช ๊ฐ์ง ๊ธฐ๋ณธ ์ฑ์ง์ด ์๋ค.
์ ๋ฆฌ - ๋ฒกํฐ ํฉ์ ์๊ฑฐ๋ฒ์น
$x,y,z \in \textbf{V}$ ์ด๊ณ $x+z=y+z$์ผ ๋, $x=y$์ด๋ค.
์ ๋ฆฌ - ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๊ธฐ๋ณธ ์ฑ์ง
๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ํด ๋ค์์ด ์ฑ๋ฆฝํ๋ค.
- ๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ $x$์ ๋ํด $0x=O$์ด๋ค.
- ๋ชจ๋ ์ค์นผ๋ผ $a$์ ๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ $x$์ ๋ํด $(-a)x=-(ax)=a(-x)$์ด๋ค.
- ๋ชจ๋ ์ค์นผ๋ผ $a$์ ๋ํด $aO = O$์ด๋ค.
1.3 ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ
์ ์ $F$-๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $\textbf{W}$๋ฅผ ์๊ฐํด๋ณด์. ์ด ๋ถ๋ถ์งํฉ $\textbf{W}$๊ฐ $\textbf{V}$์์ ์ ์ํ ํฉ๊ณผ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๊ฐ์ง $F$-๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ผ ๋, $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ$($subspace$)$์ด๋ผ ํ๋ค.
๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ํ์ฌ $\textbf{V}$์ ${O}$์ผ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๋ค. ํนํ ${O}$์ ์ ๊ณต๊ฐ์ธ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๋ผ ํ๋ค. ๋ถ๋ถ์งํฉ $\textbf{W}$๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๊ธฐ ์ํ ํ์์ถฉ๋ถ์กฐ๊ฑด์ ๋ค์์ 4๊ฐ์ง ์ฑ์ง์ ๋ง์กฑํ๋ ๊ฒ์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 1: ๋ชจ๋ $x \in \textbf{W},y \in \textbf{W}$์ ๋ํด $x+y \in \textbf{W}$์ด๋ค$(\textbf{W}$๋ ๋ง์ ์ ๋ํ์ฌ ๋ซํ์๋ค$)$
- ์ฑ์ง 2: ๋ชจ๋ $c \in F$์ ๋ชจ๋ $x \in \textbf{W}$์ ๋ํด $cx \in \textbf{W}$์ด๋ค$(\textbf{W}$๋ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๋ํ์ฌ ๋ซํ์๋ค$)$
- ์ฑ์ง 3: $\textbf{W}$๋ ์๋ฒกํฐ๋ฅผ ํฌํจํ๋ค.
- ์ฑ์ง 4: $\textbf{W}$์ ์ํ ๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ์ ๋ง์ ์ ๋ํ ์ญ๋ฒกํฐ๋ $\textbf{W}$์ ์์์ด๋ค.
์ ๋ฆฌ
๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $\textbf{W}$์ ์๊ฐํ์. $\textbf{W}$๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๊ธฐ ์ํ ํ์์ถฉ๋ถ์กฐ๊ฑด์ ๋ค์ ์ธ ๊ฐ์ง ์กฐ๊ฑด์ ๋ง์กฑํ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ด๋, ์ฐ์ฐ์ $\textbf{V}$์์ ์ ์๋ ๊ฒ๊ณผ ๊ฐ๋ค.
- $O \in \textbf{W}$
- ๋ชจ๋ $x \in \textbf{W}, y \in \textbf{W}$์ ๋ํด $x+y \in \textbf{W}$์ด๋ค.
- ๋ชจ๋ $c \in F$์ ๋ชจ๋ $x \in \textbf{W}$์ ๋ํด $cx \in \textbf{W}$์ด๋ค.
$m \times n$ ํ๋ ฌ $A$์ ์ ์นํ๋ ฌ$($transpose matrix$)$ $A^{t}$๋ $A$์ ํ๊ณผ ์ด์ ๋ฐ๊พธ์ด ์ป์ $n \times m$ ํ๋ ฌ์ด๋ค. ์ฆ, $(A^{t})_{ij}=A_{ji}$์ด๋ค. ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ , ๋์นญํ๋ ฌ$($symmetric matrix$)$ $A^{t}=A$์ธ ํ๋ ฌ์ด๋ค. ๋์นญํ๋ ฌ์ ๋ฐ๋์ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ด์ด์ผ ํ๋ค. ์ ์นํ๋ ฌ์ ์๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$\begin{pmatrix}
1 & -2 & 3 \\
0 & 5 & -1 \\
\end{pmatrix}^{t} = \begin{pmatrix}
1 & 0 \\
-2 & 5 \\
3 & -1 \\
\end{pmatrix}$
๋ค์ ๋ ์ข ๋ฅ์ ํ๋ ฌ์ ํนํ ์ค์ํ๋ค. $m \times n$ ํ๋ ฌ $A$๋ ๋๊ฐ์ฑ๋ถ ์๋์ ๋ชจ๋ ์ฑ๋ถ์ด 0์ด๋ฉด ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ ๋๋ ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ์ด๋ผ ํ๋ค. ์ฆ, $i>j$์ผ ๋ $A_{ij}=0$์ธ ํ๋ ฌ์ด๋ค. ๋๊ฐ์ฑ๋ถ์ ์ ์ธํ ๋ชจ๋ ์ฑ๋ถ์ด 0์ธ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ ๋๊ฐํ๋ ฌ$($diagonal matrix$)$์ด๋ผ ํ๋ค. ๋ค์ ๋งํด, $i \neq j$์ผ ๋ $M_{ij}=0$์ธ $n \times n$ ํ๋ ฌ $M$์ด๋ค. ์๋ฅผ ๋ค์ด ๋ค์ ํ๋ ฌ $A$๋ $3 \times 4$ ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ์ด๊ณ $B$๋ $3 \times 3$ ๋๊ฐํ๋ ฌ์ด๋ค.
$A = \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 &4 \\
0 & 5 & 6 & 7 \\
0 & 0 & 8 & 9 \\
\end{pmatrix}, B = \begin{pmatrix}
3 & 0 & 0 \\
0 & -2 & 0 \\
0 & 0 & 8 \\
\end{pmatrix}$
1.4 ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ๊ณผ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์
์ ์ $\textbf{V}$๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ด๊ณ , $S$๋ $\textbf{V}$์ ๊ณต์งํฉ์ด ์๋ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ด๋ผ ํ์. ์ ํ๊ฐ์ ๋ฒกํฐ $u_{1},u_{2},...,u_{n} \in S$์ ์ค์นผ๋ผ $a_{1},a_{2},...,a_{n}$์ ๋ํด ๋ค์์ ๋ง์กฑํ๋ ๋ฒกํฐ $v \in \textbf{V}$๋ $S$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ$($linear combination$)$์ด๋ผ ํ๋ค.
$v=a_{1}u_{1}+a_{2}u_{2}+...+a_{n}u_{n}$
์ด๋, $v$๋ ๋ฒกํฐ $u_{1},u_{2},...,u_{n}$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ด๊ณ $a_{1},a_{2},...,a_{n}$์ ์ด ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ ๊ณ์$($coefficient$)$์ด๋ค.
๋ฒกํฐ $(2,6,8)$์ 5๊ฐ์ ๋ฒกํฐ $u_{1}=(1,2,1), u_{2}=(-2,-4,-2), u_{3}=(0,2,3), u_{4}=(2,0,-3), u_{5}=(-3,8,16)$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ผ๋ก ํํํ ์ ์๋ค. ๋ค์ ์์ ๋ง์กฑํ๋ ์ค์นผ๋ผ $a_{1},a_{2},a_{3},a_{4},a_{5}$๋ฅผ ์ฐพ์๋ณด์.
$(2,6,8) = a_{1}u_{1}+a_{2}u_{2}+a_{3}u_{3}+a_{4}u_{4}+a_{5}u_{5}$
$= (a_{1}-2a_{2}+2a_{4}-3a_{5}, 2a_{1}-4a_{2}+2a_{3}+8a_{5},a_{1}-2a_{2}+3a_{3}-3a_{4}+16a_{5})$
์ด๋ฅผ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ผ๋ก ํํํ๋ฉด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์์ง๋ค.
$a_1-2a_2+2a_4-3a_5=2$
$2a_1-4a_2+2a_3+8a_5=6$
$a_1-2a_2+3a_3-3a_4+16a_5=8$
์ด ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์์ ์ธ ์ข ๋ฅ์ ์ฐ์ฐ์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ์ฑ์ง์ ์งํค๋ฉด์ ๋์ฑ ํ๊ธฐ ์ฌ์ด ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ผ๋ก ๋ณํํด์ผ ํ๋ค.
์ฐ์ฐ
- ๋ ๋ฐฉ์ ์์ ์์น๋ฅผ ๋ฐ๊ฟ
- ๋ฐฉ์ ์์ 0์ด ์๋ ์์๋ฅผ ๊ณฑํจ
- ์์๋ฐฐํ์ฌ ์ป์ ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค๋ฅธ ๋ฐฉ์ ์์ ๋ํจ
์ฑ์ง
- ์ฑ์ง 1: ๊ฐ ๋ฐฉ์ ์์์ ์ฒ์์ผ๋ก ๋ฑ์ฅํ๋ 0์ด ์๋ ๊ณ์๋ 1์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 2: ์ด๋ค ๋ฏธ์ง์๊ฐ ์ด๋ค ๋ฐฉ์ ์์์ ์ฒ์์ผ๋ก ๋ฑ์ฅํ๋ฉด$($๊ณ์๊ฐ ์ฒ์์ผ๋ก 0์ด ์๋๋ฉด$)$, ๊ทธ ์ธ์ ๋ค๋ฅธ ํ์์๋ ๋ฑ์ฅํ์ง ์๋๋ค. ๋ค์ ๋งํด, ๋ค๋ฅธ ํ์์ ๊ทธ ๋ฏธ์ง์์ ๋ถ์ ๊ณ์๋ 0์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 3: ์ฒ์ ๋ฑ์ฅํ๋ ๋ฏธ์ง์$($๊ณ์๊ฐ ์ฒ์์ผ๋ก 0์ด ์๋ ๋ฏธ์ง์$)$์ ์ฒจ์๋ ๋ค์ ํ์ผ๋ก ๋ด๋ ค๊ฐ ๋๋ง๋ค ๋ฐ๋์ ์ฆ๊ฐํ๋ค.
์ด์ ๊ฐ์ ์ฑ์ง์ ์งํค๋ฉด์ ์ฐ์ฐ์ ์งํํ๋ฉด ์์ ๋ณต์กํ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ๊ฐ๋จํ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ผ๋ก ๋ณํํ ์ ์๋ค.
$a_1-2a_2+a_5=-4$
$a_3+3a_5=7$
$a_4-2a_5=3$
์ด๋ฅผ ๋ค์ ์์ฑํ๋ฉด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์์ง๋ค.
$a_1=2a_2-a_5-4$
$a_3=-3a_5+7$
$a_4=2a_5+3$
์ด์ ๋ฒกํฐ $(a_1,a_2,a_3,a_4,a_5)$๋ฅผ $a_2,a_5$์ ๋ํ ํํ๋ก ํํํ์.
$(a_1,a_2,a_3,a_4,a_5)=(2a_2-a_5-4,a_2,-3a_5+7,2a_5+3,a_5)$
์ ์์ ์ฒ์ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ํด์ด๋ค. ์ฌ๊ธฐ์ $a_2=0,a_5=0$์ ๋์ ํ์ฌ ์ป์ ๋ฒกํฐ $(-4,0,7,3,0)$๋ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ํด์ด๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ๋ฒกํฐ $(2,6,8)$์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด $u_1,u_2,u_3,u_4,u_5$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ผ๋ก ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค.
$(2,6,8)=-4u_1+0u_2+7u_3+3u_4+0u_5$
์ด๋ค ์งํฉ์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ ์ฐ๋์๋ก ํ๋ ์งํฉ์ ์ด๋ป๊ฒ ๋ถ๋ฅผ ์ ์์๊น? ๋ค์์ ์ ์๋ฅผ ์ดํด๋ณด์.
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๊ณต์งํฉ์ด ์๋ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$๋ฅผ ์๊ฐํ์. $S$์ ์์ฑ๊ณต๊ฐ$($span$)$์ $S$์ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ์ฌ ๋ง๋ ๋ชจ๋ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ ์งํฉ์ด๋ฉฐ span$(S)$๋ผ ํ๊ธฐํ๋ค. ํธ์๋ฅผ ์ํด span$(\varnothing) = {0}$์ผ๋ก ์ ์ํ๋ค.
์ ๋ฆฌ
๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ์์์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$์ ์์ฑ๊ณต๊ฐ์ $S$๋ฅผ ํฌํจํ๋ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๋ค. ๋ํ $S$๋ฅผ ํฌํจํ๋ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ ๋ฐ๋์ $S$์ ์์ฑ๊ณต๊ฐ์ ํฌํจํ๋ค.
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$์ ๋ํด span$(S) = \textbf{V}$์ด๋ฉด $S$๋ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ค. ์ด ๊ฒฝ์ฐ $S$์ ๋ฒกํฐ๊ฐ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ค๊ณ ๋งํ๊ธฐ๋ ํ๋ค.
1.5 ์ผ์ฐจ์ข ์๊ณผ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$์ ๋ํด $a_1u_1+a_2u_2+...+a_nu_n=0$์ ๋ง์กฑํ๋ ์ ํ๊ฐ์ ์๋ก ๋ค๋ฅธ ๋ฒกํฐ $u_1,u_2,...,u_n \in S$์ ์ ์ด๋ ํ๋๋ 0์ด ์๋ ์ค์นผ๋ผ $a_1,a_2,...,a_n$์ด ์กด์ฌํ๋ฉด ์งํฉ $S$๋ ์ผ์ฐจ์ข ์$($linearly dependent$)$์ด๋ผ ํ๋ค. ์ด๋, $S$์ ๋ฒกํฐ ๋ํ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ค.
์์์ ๋ฒกํฐ $u_1,u_2,...,u_n$์ ๋ํด $a_1=a_2=...=a_n=0$์ด๋ฉด $a_1u_1+a_2u_2+...+a_nu_n=0$์ด๋ค. ์ด๋ฅผ $u_1,u_2,...,u_n$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ ๋ํ ์๋ฒกํฐ์ ์๋ช ํ ํํ$($trivial representation of 0$)$์ด๋ผ ํ๋ค. ๋ง์ฝ, ์งํฉ์ด ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ฉด ์ ์ ํ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ํํด ์๋ฒกํฐ๋ฅผ ์๋ช ํ์ง ์์ ๋ฐฉ์์ผ๋ก ํํํ ์ ์๋ค. ์๋ฒกํฐ 0์ ํฌํจํ๋ ๋ชจ๋ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ค. $O=1\dot O$์ ์๋ฒกํฐ์ ์๋ช ํ์ง ์์ ํํ์ด๊ธฐ ๋๋ฌธ์ด๋ค.
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$๊ฐ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด ์๋๋ฉด ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ$($linearly independent$)$์ด๋ค. ์ด๋, $S$์ ๋ฒกํฐ ๋ํ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ค.
์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ์งํฉ์ ๋ํ ๋ค์ ๋ช ์ ๋ ๋ชจ๋ ์ฐธ์ด๋ค.
๋ช ์
- ๋ช ์ 1: ๊ณต์งํฉ์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ค. ์ด๋ค ์งํฉ์ด ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๊ธฐ ์ํด์ ๋ฐ๋์ ๊ณต์งํฉ์ด ์๋์ด์ผ ํ๋ค.
- ๋ช ์ 2: ์์ด ์๋ ๋ฒกํฐ ํ๋๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ์งํฉ์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ค. ๋ง์ฝ ${u}$๊ฐ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ฉด 0์ด ์๋ ์ค์นผ๋ผ $a$์ ๋ํด $au=O$์ด๋ค. ์๋ณ์ $a^{-1}$์ ๊ณฑํ๋ฉด $u=a^{-1}(au)=a^{-1}O=O$์ด๋ฏ๋ก $u$๊ฐ ์๋ฒกํฐ๊ฐ ์๋๋ผ๋ ์ฌ์ค์ ๋ชจ์์ด๋ค.
- ๋ช ์ 3: ์ด๋ค ์งํฉ์ด ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๊ธฐ ์ํ ํ์์ถฉ๋ถ์กฐ๊ฑด์ $O$์ ์ฃผ์ด์ง ์งํฉ์ ๋ํ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ผ๋ก ํํํ๋ ๋ฐฉ๋ฒ์ด ์๋ช ํ ํํ๋ฟ์ธ ๊ฒ์ด๋ค.
๋ค์์ ์ ๋ฆฌ๋ ์ผ์ฐจ์ข ์๊ณผ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ ์ ์๋ฅผ ๋ฐํ์ผ๋ก ๋ฐ๋ก ์ป์ ์ ์์ผ๋ฉด ๋งค์ฐ ์ค์ํ๋ค.
์ ๋ฆฌ
$\textbf{V}$๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ด๊ณ $S_1\subseteq S_2\subseteq \textbf{V}$์ด๋ค. $S_1$์ด ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ฉด $S_2$๋ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ค. ์ด์ ๋ฐ๋ผ์, $S_2$๊ฐ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ฉด $S_1$๋ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด ์ฑ๋ฆฝ๋๋ค.
1.6 ๊ธฐ์ ์ ์ฐจ์
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $\beta$๋ฅผ ์๊ฐํ์. $\beta$๊ฐ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๊ณ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ฉด $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ $($basis$)$๋ผ ํ๋ค. $\beta$๊ฐ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ์ผ ๋, $\beta$์ ๋ฒกํฐ๋ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํ์ฑํ๋ค.
์๋ฅผ ๋ค์ด์, ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{F}^{n}$์ ๋ํด ๋ค์ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ์๊ฐํ์.
$e_1=(1,0,0,...,0), e_2=(0,1,0,...,0), ..., e_n=(0,0,...,0,1)$
์งํฉ ${e_1,e_2,...,e_n}$์ $\textbf{F}^{n}$์ ๊ธฐ์ ์ด๋ค. ์ด ํน๋ณํ ๊ธฐ์ ๋ฅผ $\textbf{F}^{n}$์ ํ์ค๊ธฐ์ $($standard basis$)$๋ผ ํ๋ค.
์ ๋ฆฌ
์ ํ์งํฉ $S$๊ฐ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ฉด, $S$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ ์ค $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๊ฐ ์กด์ฌํ๋ค. ์ฆ, $\textbf{V}$์๋ ์ ํ์งํฉ์ธ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํฌํจํ๋ค.
๋ค์์ ์ ๋ฆฌ๋ 1์ฅ์์ ๊ฐ์ฅ ์ค์ํ ๊ฒฐ๊ณผ๋ผ๊ณ ํ ์ ์๋ค.
์ ๋ฆฌ - ๋์ฒด์ ๋ฆฌ$($replacement theorem$)$
$n$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ์งํฉ $G$๊ฐ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ค๊ณ ํ์. $L$์ด $m$๊ฐ์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ด๋ฉด, $m \leq n$์ด๋ค. ๋ํ ๋ค์ ์กฐ๊ฑด์ ๋ง์กฑํ๋ ์งํฉ $H \subseteq G$๊ฐ ์กด์ฌํ๋ค. $H$๋ $n-m$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ก์ผ๋ฉฐ, $L \cup H$๋ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ค.
๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 1 ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$๊ฐ ์ ํ์งํฉ์ธ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํฌํจํ๋ค๊ณ ๊ฐ์ ํ์. $\textbf{V}$์ ๋ชจ๋ ๊ธฐ์ ๋ ์ ํ์งํฉ์ด๋ฉฐ, ๊ฐ์ ๊ฐ์์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ ธ ์๋ค.
์ ํ์งํฉ์ธ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์๊ฐํ์. ๋์ฒด์ ๋ฆฌ์ ๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 1์ ๋ฐ๋ฅด๋ฉด $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํ์ฑํ๋ ๋ฒกํฐ์ ๊ฐ์๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ณธ์ง์ ์ธ ์ฑ์ง์์ ์ ์ ์๋ค. ์ด์ ๋ค์์ ์ ์ํ ์ ์๋ค.
์ ์ ๊ธฐ์ ๊ฐ ์ ํ์งํฉ์ธ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์ ํ์ฐจ์$($finite dimension$)$์ด๋ผ ํ๋ค. $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๊ฐ $n$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ๋, ์ ์ผํ ์์ฐ์ $n$์ ์ฃผ์ด์ง ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์ฐจ์$($dimension$)$์ด๊ณ , dim$(\textbf{V})$๋ผ ํ๊ธฐํ๋ค. ์ ํ์ฐจ์์ด ์๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ๋ฌดํ์ฐจ์$($infinite dimension$)$์ด๋ค.
์ด์ ์ฐจ์์ ๊ด์ ์์ ๋์ฒด์ ๋ฆฌ๋ฅผ ์ดํด๋ณด๋ฉด, ์ ํ์ฐจ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์์ dim$(\textbf{V})$๋ณด๋ค ๋ ๋ง์ ๊ฐ์์ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ ์ ๋ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ผ ์ ์๋ค. ์ ํ์ฐจ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์์ dim$(\textbf{V})$๋ณด๋ค ๋ ๋ง์ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ฉด์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ด ์กด์ฌํ์ง ์๋ ๊ฒ์ฒ๋ผ, ์์ฑ์งํฉ์ ํฌ๊ธฐ์ ๊ด๋ จ๋ ๋จ์ ๋ฅผ ์๊ฐํ ์ ์๋ค.
๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 2 $\textbf{V}$๋ฅผ ์ฐจ์์ด $n$์ธ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ด๋ผ ํ์.
- $\textbf{V}$์ ์ ํ ์์ฑ์งํฉ์๋ ๋ฐ๋์ $n$๊ฐ ์ด์์ ๋ฒกํฐ๊ฐ ์๋ค. ๋ํ $n$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ์์ฑ์งํฉ์ ๊ธฐ์ ์ด๋ค.
- ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๊ณ $n$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ๋ถ๋ถ์งํฉ์ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ์ด๋ค.
- ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ ํ์ฅ์์ผ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ๋ง๋ค ์ ์๋ค. ๋ค์ ๋งํด $L(\subseteq \textbf{V})$์ด ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ฉด $L \subseteq \beta$์ธ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ $\beta$๊ฐ ์กด์ฌํ๋ค.
๋ค์์ ๊ทธ๋ฆผ 6์ ๊ธฐ์ ์ ๋ํ ์ค๋ช ์ด๋ค.

๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ ์ฐจ์
์ ๋ฆฌ
์ ํ์ฐจ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ํด ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ $\textbf{W}$๋ ์ ํ์ฐจ์์ด๊ณ , dim$(\textbf{W}) \leq $dim$(\textbf{V})$์ด๋ค. ํนํ dim$(\textbf{W}) = $dim$(\textbf{V})$์ด๋ฉด $\textbf{V} = \textbf{W}$์ด๋ค.
๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ
์ ํ์ฐจ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ $\textbf{W}$์ ์๊ฐํ์. $\textbf{W}$์ ์์์ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ๊ฐ์ ธ์ค๋ฉด ์ด ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํ์ฅํ์ฌ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๋ก ํ์ฅํ ์ ์๋ค.
๋ผ๊ทธ๋์ฃผ ๋ณด๊ฐ๋ฒ
์ด๋ฏธ ์๊ณ ์๋ ๊ฐ์ ๋ฐํ์ผ๋ก ๊ทธ ์ฌ์ด์ ๊ฐ์ ์ถ์ ํ๋ ๋ฐฉ๋ฒ์ ๋ณด๊ฐ๋ฒ์ด๋ผ ํ๋ค.
๋์ฒด์ ๋ฆฌ์ ๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 2๋ ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ๋คํญํจ์๋ก ๊ทผ์ฌํ๋ ์ ์ฉํ ๊ณต์์ ์ป๋ ๋ฐ ์ฌ์ฉํ๋ค. $c_0,c_1,...,c_n$์ด ๋ฌดํ์ฒด $F$์์ ๊บผ๋ธ ์ค์นผ๋ผ์ผ ๋, ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ์ ์ํ ๋คํญ์ $f_0(x),f_1(x),...,f_n(x)$๋ฅผ $c_0,c_1,...,c_n$์ ๋ํ ๋ผ๊ทธ๋์ฃผ ๋คํญ์์ด๋ผ ํ๋ค.
$f_1(x)=\frac{(x-c_0)...(x-c_{i-1})(x-c_{i+1})...(x-c_n)}{(c_i-c_0)...(c_i-c_{i-1})(c_i-c_{i+1})...(c_i-c_n)} = \prod_{k=0,k\neq i}^{n} \frac {x-c_k}{c_i-c_k}$
๊ฐ ๋คํญ์ $f_i(x)$๋ ์ฐจ์๊ฐ $n$์ธ ๋คํญ์์ด๊ณ $\textbf{P}_n(F)$์ ์์์ด๋ค. ์ด์ ๋คํญํจ์ $f_i: F \to F$์ ๋ํด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค.
$f_i(c_i)=\left\{\begin{matrix}
0(i\neq j) \\1(i=j)
\end{matrix}\right.$
๋ผ๊ทธ๋์ฃผ ๋คํญ์์ ์ฑ์ง์ ์งํฉ $\beta={f_0,f_1,...,f_n}$์ด $\textbf{P}_n(F)$์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ๋ถ๋ถ์งํฉ์์ ๋ณด์ด๋ ๋ฐ ์ฌ์ฉ๋๋ค. ๋ค์ ํจ์๊ฐ ์ํจ์๋ผ ๊ฐ์ ํ์.
$\sum_{i=0}^{n}a_if_i = 0$
์ด ํจ์์ $c_j$๋ฅผ ์ ๋ ฅํ๋ฉด $\sum_{i=0}^{n}a_if_i(c_j) = 0$์ด๋ค. ํํธ, ์์ ์๋ค์ ์ํด $\sum_{i=0}^{n}a_if_i(c_j) = a_j$์ด๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ๋ชจ๋ $0 \leq j \leq n$์ ๋ํด $a_j=0$์ด๊ณ $\beta$๋ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ค. $\textbf{P}_n(F)$์ ์ฐจ์์ด $n+1$์ด๋ฏ๋ก ๋์ฒด์ ๋ฆฌ์ ๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 2๋ก๋ถํฐ $\beta$๋ $\textbf{P}_n(F)$์ ๊ธฐ์ ์ด๋ค.
$\beta$๊ฐ $\textbf{P}_n(F)$์ ๊ธฐ์ ์ด๋ฏ๋ก $\textbf{P}_n(F)$์ ์ํ๋ ๋ชจ๋ ๋คํญ์ $g$๋ $\beta$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ $g = \sum_{i=0}^{n}b_if_i$๋ก ํํํ ์ ์๋ค. ์์ ์๋ณ์ $x=c_j$๋ฅผ ์ ๋ ฅํ๋ฉด $g(c_j)$๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$g(c_j) = \sum_{i=0}^{n}b_if_i(c_j)=b_j$
๋ฐ๋ผ์ $\sum_{i=0}^{n}b_if_i(c_j)$๋ $\beta$์ ๋ํ ์ ์ผํ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ ํํ์ด๋ค. ์ด ์์ ๋ผ๊ทธ๋์ฃผ ๋ณด๊ฐ๋ฒ์ด๋ผ ํ๋ค.
'Paper Reading ๐ > Mathematics(์ ํ๋์, ํ๋ฅ ๊ณผ ํต๊ณ, ๋ฏธ์ ๋ถํ)' ์นดํ ๊ณ ๋ฆฌ์ ๋ค๋ฅธ ๊ธ
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 5์ฅ ๋๊ฐํ (2) | 2023.01.09 |
---|---|
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 4์ฅ ํ๋ ฌ์ (2) | 2023.01.05 |
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 3์ฅ ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ฐ์ฐ๊ณผ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์ (2) | 2023.01.04 |
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 2์ฅ ์ ํ๋ณํ๊ณผ ํ๋ ฌ (0) | 2023.01.02 |
๋ถ๋ฅ์ฑ๋ฅํ๊ฐ์งํ(Precision, Recall, f1-score) (0) | 2022.12.24 |
Friedberg Linear Algebra
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ์ ๊ณต๋ถํ๋ฉด์ ๊ฐ๊ฐ์ ์ฅ ๋ณ๋ก ์ ๋ฆฌ๋ฅผ ํ์๋ค.
Table of Contents
1. ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ$($This post$)$
2. ์ ํ๋ณํ๊ณผ ํ๋ ฌ
3. ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ฐ์ฐ๊ณผ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์
4. ํ๋ ฌ์
5. ๋๊ฐํ
6. ๋ด์ ๊ณต๊ฐ
7. ํ์คํ
The overview of this chapter
1์ฅ์์๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ๊ธฐ๋ณธ์ ์ธ ์ด๋ก $($๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ, ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ, ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ๊ณผ ์ผ์ฐจ์ข ์, ๊ธฐ์ , ์ฐจ์$)$์ ๋ํด ํ์ตํ์๋ค.
1.1 ๊ฐ๋ก
ํ, ์๋, ๊ฐ์๋ ๋ฑ ๋ง์ ๋ฌผ๋ฆฌ์ ๊ฐ๋ ์ ํฌ๊ธฐ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ, ๋ฐฉํฅ ์ ๋ณด๋ ํจ๊ป ๊ฐ์ง๊ณ ์๋ค. ์ด์ฒ๋ผ ํฌ๊ธฐ์ ๋ฐฉํฅ์ ๋ชจ๋ ๊ฐ์ง ๋ฌผ๋ฆฌ๋์ '๋ฒกํฐ$($vector$)$' ๋ผ๊ณ ํ๋ค. ๋ฒกํฐ๋ ํํ ํ์ดํ๋ก ํํํ๋ฉฐ, ๋ฒกํฐ์ ํฌ๊ธฐ๋ ํ์ดํ์ ๊ธธ๊ธฐ, ๋ฒกํฐ๊ฐ ์์ฉํ๋ ๋ฐฉํฅ์ ํ์ดํ์ ๋ฐฉํฅ์ผ๋ก ๋ํ๋ธ๋ค.
๋ ๋ฌผ๋ฆฌ๋์ด ํจ๊ป ์์ฉํ๋ค๊ณ ๊ฐ์ ํ์ ๋, ๋ฌผ๋ฆฌ๋์ ํฌ๊ธฐ ๋ฟ๋ง ์๋๋ผ ๋ฐฉํฅ์ ํจ๊ป ๊ณ ๋ คํด์ผ ํ๋ค. ๋ ๋ฌผ๋ฆฌ๋์ด ๊ฒฐํฉ๋ ๋ ๋ํ๋๋ ํจ๊ณผ๋ ๋ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฒฐํฉ์์ผ ์ป์ ํฉ์ฑ๋ฒกํฐ๋ก ์ค๋ช ํ ์ ์๋ค. ์ด ํฉ์ฑ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๋ ๋ฒกํฐ์ 'ํฉ$($sum$)$' ์ด๋ผ ํ๋ฉฐ, ๋ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฒฐํฉ์ํค๋ ๊ท์น์ ๋ฒกํฐ ํฉ์ ํํ์ฌ๋ณํ์ ๋ฒ์น์ด๋ผ๊ณ ํ๋ค. ๋ค์์ ๊ทธ๋ฆผ 1์ ํ์ธํ๋ฉด ์ ์ ์๋ค.

๋ฒกํฐ ํฉ์ ํํ์ฌ๋ณํ ๋ฒ์น: ์์ ์ด $P$๋ก ์ผ์นํ๋ ๋ ๋ฒกํฐ $x,y$์ ํฉ์ ์ $P$์์ ์์ํ๋ ๋ฒกํฐ์ด๊ณ , ์ด๋ $x$์ $y$๋ฅผ ์ด์ํ ๋ณ์ผ๋ก ํ๋ ํํ์ฌ๋ณํ์ ๋๊ฐ์ ์ผ๋ก ๋ํ๋ธ๋ค.
๋ฒกํฐ์๋ ํฉ ์ธ์๋ ํฌ๊ธฐ๋ฅผ ํ๋ํ๊ฑฐ๋ ์ถ์ํ ์ ์๋๋ฐ, ์ด๋ฅผ ๋ฒกํฐ์ ์ค์๋ฅผ ๊ณฑํ๋ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ด๋ผ๋ ์ฐ์ฐ์ผ๋ก ๋ํ๋ธ๋ค. ๋ฒกํฐ $x$๋ฅผ ์ ํฅ์ฑ๋ถ์ด๋ผ๊ณ ํ ๋, 0์ด ์๋ ์ค์ $t$์ ๋ํด ๋ฒกํฐ $tx$์ ๋ฐฉํฅ์ $t>0$์ผ ๋ $x$์ ๋ฐฉํฅ๊ณผ ๊ฐ๊ณ , $t<0$์ผ ๋ $x$์ ๋ฐฉํฅ๊ณผ $180^{\circ}$ ๋ฐ๋์ด๋ค. ๋ฒกํฐ $tx$์ ํฌ๊ธฐ๋ ์ ํฅ์ ๋ถ $x$์ ํฌ๊ธฐ์ $\left| t\right|$๋ฅผ ๊ณฑํ ๊ฒ์ด๋ค. ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ ์์ด ์๋ ๋ ๋ฒกํฐ $x,y$์ ๋ํด $y=tx$์ธ 0์ด ์๋ ์ค์ $t$๊ฐ ์กด์ฌํ ๋, ๋ ๋ฒกํฐ๋ ํํํ๋ค. ๋ค์ ๋งํด์, ๋ฐฉํฅ์ด ๊ฐ๊ฑฐ๋ $180^{\circ}$ ๋ฐ๋์ธ ๋ฒกํฐ๋ค์ ํํ์ด๋ค. ๋ค์์ ๊ทธ๋ฆผ 2๋ ๋ฒกํฐ์ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ํํํ ๊ฒ์ด๋ค.

ํ๋ฉด์์ ๋ฒกํฐ์ ํฉ๊ณผ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๋์์ ์ผ๋ก ์ค๋ช ํ๋ฉด ๋ค์ 8๊ฐ์ง ์ฑ์ง์ ํ์ธํ ์ ์๋ค.

์ด์ ๊ฐ์ 8๊ฐ์ง ์ฑ์ง์ ๋ง์กฑํ๋ ์ํ์ ๊ตฌ์กฐ๋ฅผ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ$($vector space$)$๋ผ๊ณ ํ๋ค. ์ ๊ทธ๋ฆผ์ ์ถ์ฒ
๊ณต๊ฐ์์ ์๋ก ๋ค๋ฅธ ๋ ์ $A, B$๋ฅผ ์ง๋๋ ์ง์ ์ ์๊ฐํด๋ณด์. ์ด ๊ณต๊ฐ์ ๊ณต๊ฐ์ขํ๋ฅผ ๋ถ์ฌํ๊ณ ์์ ์ $O$๋ผ๊ณ ํ๊ธฐํ์. ์์ ์ด $O$์ด๊ณ ์ข ์ ์ด $A,B$์ธ ๋ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฐ๊ฐ $u, v$๋ผ ํ์. ์์ ์ด $A$์ด๊ณ ์ข ์ ์ด $B$์ธ ๋ฒกํฐ๋ฅผ $w$๋ผ ํ ๋, ์์ ๊ณผ ์ข ์ ์ ์ด์ด๋ถ์ด๋ ๋ฐฉ์์ ์ํ๋ฉด $u+w=v,w=v-u$์ด๋ค. ์ด๋, $-u$๋ $(-1)u$๋ฅผ ์๋ฏธํ๋ค. ์ด๋ ๊ทธ๋ฆผ 4์์ ํ์ธํ ์ ์๋ค. $w$์ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ $w$์ ํํํ์ง๋ง, ํฌ๊ธฐ๋ $w$์ ๋ค๋ฅผ ์ ์๋ค.
๋ ์ $A,B$๋ฅผ ์ด์ ์ง์ ์ ์์์ ์ ์ $A$๋ฅผ ์์ ์ผ๋ก ํ๋ ๋ฒกํฐ์ ์ข ์ ์ด๊ณ , ์ ์ ํ ์ค์ $t$์ ๋ํด $tw$์ ํํ๋ก ํํํ ์ ์๋ค. ๋ฐ๋๋ก, $A$๋ฅผ ์์ ์ผ๋ก ํ๋ ๋ฒกํฐ $tw$์ ์ข ์ ์ ๋ ์ $A,B$๋ฅผ ์ง๋๋ ์ง์ ์์ ์ ์ด๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ๋ ์ $A,B$๋ฅผ ์ง๋๋ ์ง์ ์ ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$x=u+tw=u+t(v-u)$

์ด์ ๊ณต๊ฐ์์ ํ ์ง์ ์์ ์์ง ์์ ์ธ ์ $A,B,C$๋ฅผ ์๊ฐํ์. ์ด ์ธ ์ ์ ํ๋์ ํ๋ฉด์ ๊ฒฐ์ ํ๊ณ , ์ง๊ธ๊น์ง ๊ณต๋ถํ ๋ฒกํฐ์ ์ฑ์ง์ ์ด์ฉํ๋ฉด ํํ์ ๋ฐฉ์ ์์ ๊ตฌํ ์ ์๋ค. ์์ ์ด $A$์ด๊ณ ์ข ์ ์ด $B,C$์ธ ๋ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฐ๊ฐ $u,v$๋ผ ํ์. ์ธ ์ $A,B,C$๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ํ๋ฉด ์ ์์์ ์ $S$๋ $A$๋ฅผ ์์ ์ผ๋ก ํ๊ณ , $su+tv$ ํํ์ธ ๋ฒกํฐ $x$์ ์ข ์ ์ด๋ค. ๋ฒกํฐ $su$์ ์ข ์ ์ ์ง์ $AB$์, ์ $S$๋ฅผ ์ง๋๊ณ ์ง์ $AC$์ ํํํ ์ง์ ์ ๊ต์ ์ด๋ค. ๋ค์์ ๊ทธ๋ฆผ 5์ ๋ณด๋ฉด ์ ์ ์๋ค. ๊ฐ์ ๋ฐฉ์์ผ๋ก ๋ฒกํฐ $tv$์ ์ข ์ ๋ ์ ์ ์๋ค. ์์์ ์ค์ $s,t$์ ๋ํด ๋ฒกํฐ $su+tv$๋ ์ธ ์ $A,B,C$๋ฅผ ํฌํจํ๋ ํ๋ฉด์ ์์นํ๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ์ธ ์ $A,B,C$๋ฅผ ํฌํจํ๋ ํ๋ฉด์ ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$x=A+su+tv$

1.2 ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ
์ฒด$($๊ฐ๋จํ ๋งํ์๋ฉด, ์ค์ ์งํฉ$)$ $F$์์์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ ๋๋ ์ ํ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$๋ ๋ค์ 8๊ฐ์ง ์กฐ๊ฑด์ ๋ง์กฑํ๋ ๋ ์ฐ์ฐ, ํฉ๊ณผ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๊ฐ์ง๋ ์งํฉ์ด๋ค.
- ํฉ$($sum$)$์ $\textbf{V}$์ ๋ ์์ $x,y$์ ๋ํด ์ ์ผํ ์์ $x+y\in \textbf{V}$๋ฅผ ๋์ํ๋ ์ฐ์ฐ์ด๋ค. ์ด๋, $x+y$๋ $x$์ $y$์ ํฉ์ด๋ผ ํ๋ค.
- ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ$($scalar multiplication$)$์ ์ฒด $F$์ ์์ $a$์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ์์ $x$๋ง๋ค ์ ์ผํ ์์ $ax\in \textbf{V}$๋ฅผ ๋์ํ๋ ์ฐ์ฐ์ด๋ค. ์ด๋, $ax$๋ $a$์ $x$์ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ$($product$)$์ด๋ค.
์ด ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์ฑ์ง์ ์์ ๊ทธ๋ฆผ 3๊ณผ ๋์ผํ๋ค. ์ด ์กฐ๊ฑด๋ค ์ค ํ๋๋ผ๋ ์ง์ผ์ง์ง ์๋๋ค๋ฉด, ๊ทธ๊ฒ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ด๋ผ๊ณ ๋ถ๋ฅผ ์ ์๋ค.
์ฌ๊ธฐ์ ์ฒด $F$์ ์์๋ ์ค์นผ๋ผ$($scalar$)$, ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ์์๋ ๋ฒกํฐ์ด๋ค. ์ด๋ฒ ์ ์์ ๋งํ๋ ๋ฒกํฐ๋ ์ด์ ์ ์ ์์ ๋งํ ๋ฒกํฐ๊ฐ ์๋, ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์์๋ฅผ ๊ฐ๋ฆฌํค๋ ์ผ๋ฐ์ ์ธ ๊ฐ๋ ์ด๋ค.
$a_{1}, a_{2}, ..., a_{n}$์ด ์ฒด $F$์ ์์์ผ ๋, $(a_{1}, a_{2}, ..., a_{n})$ ๊ผด์ ์ํ์ ๋์์ $F$์์ ์ฑ๋ถ์ ๊ฐ์ ธ์จ n์์์์ด๋ผ ํ๋ค. ์์์์ ๊ตฌ์ฑํ๋ ์์ $a_{1}, a_{2}, ..., a_{n}$์ n์์์์ ์ฑ๋ถ์ด๋ผ ํ๋ค. $F$์์ ์ฑ๋ถ์ ๊ฐ์ ธ์จ ๋ n์์์ $(a_{1}, a_{2}, ..., a_{n})$๊ณผ $b_{1},b_{2},...,b_{n}$์ $a_{i}=b_{i} (i=1,2,...,n)$์ผ ๋, ๊ฐ๋ค๊ณ ์ ์ํ๋ค.
F์์ ์ฑ๋ถ์ ๊ฐ์ ธ์จ $m \times n$ ํ๋ ฌ์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ์ง์ฌ๊ฐํ ๋ชจ์์ ๋ฐฐ์ด์ด๋ค.
$\begin{pmatrix}
a_{11}& a_{12}& ...& a_{1n}\\
a_{21}& a_{22}& ...& a_{2n}\\
...& ...& & ...\\
a_{m1}& a_{m2}& ...& a_{mn}\\
\end{pmatrix}$
์ด๋, ๋ชจ๋ $a_{ij}$๋ $F$์ ์์์ด๋ค. $i=j$์ธ ์ฑ๋ถ $a_{ij}$๋ ์ด ํ๋ ฌ์ ๋๊ฐ์ฑ๋ถ, ์ฑ๋ถ $a_{i1},a_{i2},...,a_{in}$์ ์ด ํ๋ ฌ์ $i$๋ฒ์งธ ํ$($row$)$, ์ฑ๋ถ $a_{1j},a_{2j},...,a_{mj}$๋ ์ด ํ๋ ฌ์ $j$๋ฒ์งธ ์ด$($column$)$์ด๋ผ ํ๋ค. ํ๋ ฌ์ ๊ฐ ํ์ $\textbf{F}^{n}$์ ๋ฒกํฐ๋ก, ๊ฐ ์ด์ $\textbf{F}^{m}$์ ๋ฒกํฐ๋ก ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค. ๋ ๋์๊ฐ $\textbf{F}^{n}$์ ํ๋ฒกํฐ๋ฅผ $1 \times n$ํ๋ ฌ๋ก, $\textbf{F}^{m}$์ ์ด๋ฒกํฐ๋ฅผ $m \times 1$ ํ๋ ฌ๋ก ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค.
๋ชจ๋ ์ฑ๋ถ์ด 0์ธ $m \times n$ ํ๋ ฌ์ ์ํ๋ ฌ$($zero matrix$)$์ด๋ผ ํ๋ฉฐ $O$๋ก ํ๊ธฐํ๋ค. ํ์ ๊ฐ์์ ์ด์ ๊ฐ์๊ฐ ๊ฐ์ ํ๋ ฌ์ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ด๋ผ ํ๋ค. ๋ $m \times n$ ํ๋ ฌ $A,B$์์ ๋์ํ๋ ์ฑ๋ถ์ด ๋ชจ๋ ์ผ์นํ ๋, ๊ฐ๋ค๊ณ ์ ์ํ๋ค. ๋ชจ๋ $1\leq i \leq m, 1 \leq j \leq n$์ ๋ํ์ฌ $A_{ij} = B_{ij}$๋ฉด ๋ ํ๋ ฌ์ ์๋ก ๊ฐ๋ค.
๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์ ์๋ฅผ ๋ฐํ์ผ๋ก ํ์ธํ ์ ์๋ ๋ค์์ ๋ช ๊ฐ์ง ๊ธฐ๋ณธ ์ฑ์ง์ด ์๋ค.
์ ๋ฆฌ - ๋ฒกํฐ ํฉ์ ์๊ฑฐ๋ฒ์น
$x,y,z \in \textbf{V}$ ์ด๊ณ $x+z=y+z$์ผ ๋, $x=y$์ด๋ค.
์ ๋ฆฌ - ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๊ธฐ๋ณธ ์ฑ์ง
๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ํด ๋ค์์ด ์ฑ๋ฆฝํ๋ค.
- ๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ $x$์ ๋ํด $0x=O$์ด๋ค.
- ๋ชจ๋ ์ค์นผ๋ผ $a$์ ๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ $x$์ ๋ํด $(-a)x=-(ax)=a(-x)$์ด๋ค.
- ๋ชจ๋ ์ค์นผ๋ผ $a$์ ๋ํด $aO = O$์ด๋ค.
1.3 ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ
์ ์ $F$-๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $\textbf{W}$๋ฅผ ์๊ฐํด๋ณด์. ์ด ๋ถ๋ถ์งํฉ $\textbf{W}$๊ฐ $\textbf{V}$์์ ์ ์ํ ํฉ๊ณผ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๊ฐ์ง $F$-๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ผ ๋, $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ$($subspace$)$์ด๋ผ ํ๋ค.
๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ํ์ฌ $\textbf{V}$์ ${O}$์ผ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๋ค. ํนํ ${O}$์ ์ ๊ณต๊ฐ์ธ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๋ผ ํ๋ค. ๋ถ๋ถ์งํฉ $\textbf{W}$๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๊ธฐ ์ํ ํ์์ถฉ๋ถ์กฐ๊ฑด์ ๋ค์์ 4๊ฐ์ง ์ฑ์ง์ ๋ง์กฑํ๋ ๊ฒ์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 1: ๋ชจ๋ $x \in \textbf{W},y \in \textbf{W}$์ ๋ํด $x+y \in \textbf{W}$์ด๋ค$(\textbf{W}$๋ ๋ง์ ์ ๋ํ์ฌ ๋ซํ์๋ค$)$
- ์ฑ์ง 2: ๋ชจ๋ $c \in F$์ ๋ชจ๋ $x \in \textbf{W}$์ ๋ํด $cx \in \textbf{W}$์ด๋ค$(\textbf{W}$๋ ์ค์นผ๋ผ ๊ณฑ์ ๋ํ์ฌ ๋ซํ์๋ค$)$
- ์ฑ์ง 3: $\textbf{W}$๋ ์๋ฒกํฐ๋ฅผ ํฌํจํ๋ค.
- ์ฑ์ง 4: $\textbf{W}$์ ์ํ ๋ชจ๋ ๋ฒกํฐ์ ๋ง์ ์ ๋ํ ์ญ๋ฒกํฐ๋ $\textbf{W}$์ ์์์ด๋ค.
์ ๋ฆฌ
๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $\textbf{W}$์ ์๊ฐํ์. $\textbf{W}$๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๊ธฐ ์ํ ํ์์ถฉ๋ถ์กฐ๊ฑด์ ๋ค์ ์ธ ๊ฐ์ง ์กฐ๊ฑด์ ๋ง์กฑํ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ด๋, ์ฐ์ฐ์ $\textbf{V}$์์ ์ ์๋ ๊ฒ๊ณผ ๊ฐ๋ค.
- $O \in \textbf{W}$
- ๋ชจ๋ $x \in \textbf{W}, y \in \textbf{W}$์ ๋ํด $x+y \in \textbf{W}$์ด๋ค.
- ๋ชจ๋ $c \in F$์ ๋ชจ๋ $x \in \textbf{W}$์ ๋ํด $cx \in \textbf{W}$์ด๋ค.
$m \times n$ ํ๋ ฌ $A$์ ์ ์นํ๋ ฌ$($transpose matrix$)$ $A^{t}$๋ $A$์ ํ๊ณผ ์ด์ ๋ฐ๊พธ์ด ์ป์ $n \times m$ ํ๋ ฌ์ด๋ค. ์ฆ, $(A^{t})_{ij}=A_{ji}$์ด๋ค. ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ , ๋์นญํ๋ ฌ$($symmetric matrix$)$ $A^{t}=A$์ธ ํ๋ ฌ์ด๋ค. ๋์นญํ๋ ฌ์ ๋ฐ๋์ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ด์ด์ผ ํ๋ค. ์ ์นํ๋ ฌ์ ์๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$\begin{pmatrix}
1 & -2 & 3 \\
0 & 5 & -1 \\
\end{pmatrix}^{t} = \begin{pmatrix}
1 & 0 \\
-2 & 5 \\
3 & -1 \\
\end{pmatrix}$
๋ค์ ๋ ์ข ๋ฅ์ ํ๋ ฌ์ ํนํ ์ค์ํ๋ค. $m \times n$ ํ๋ ฌ $A$๋ ๋๊ฐ์ฑ๋ถ ์๋์ ๋ชจ๋ ์ฑ๋ถ์ด 0์ด๋ฉด ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ ๋๋ ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ์ด๋ผ ํ๋ค. ์ฆ, $i>j$์ผ ๋ $A_{ij}=0$์ธ ํ๋ ฌ์ด๋ค. ๋๊ฐ์ฑ๋ถ์ ์ ์ธํ ๋ชจ๋ ์ฑ๋ถ์ด 0์ธ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ ๋๊ฐํ๋ ฌ$($diagonal matrix$)$์ด๋ผ ํ๋ค. ๋ค์ ๋งํด, $i \neq j$์ผ ๋ $M_{ij}=0$์ธ $n \times n$ ํ๋ ฌ $M$์ด๋ค. ์๋ฅผ ๋ค์ด ๋ค์ ํ๋ ฌ $A$๋ $3 \times 4$ ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ์ด๊ณ $B$๋ $3 \times 3$ ๋๊ฐํ๋ ฌ์ด๋ค.
$A = \begin{pmatrix}
1 & 2 & 3 &4 \\
0 & 5 & 6 & 7 \\
0 & 0 & 8 & 9 \\
\end{pmatrix}, B = \begin{pmatrix}
3 & 0 & 0 \\
0 & -2 & 0 \\
0 & 0 & 8 \\
\end{pmatrix}$
1.4 ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ๊ณผ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์
์ ์ $\textbf{V}$๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ด๊ณ , $S$๋ $\textbf{V}$์ ๊ณต์งํฉ์ด ์๋ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ด๋ผ ํ์. ์ ํ๊ฐ์ ๋ฒกํฐ $u_{1},u_{2},...,u_{n} \in S$์ ์ค์นผ๋ผ $a_{1},a_{2},...,a_{n}$์ ๋ํด ๋ค์์ ๋ง์กฑํ๋ ๋ฒกํฐ $v \in \textbf{V}$๋ $S$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ$($linear combination$)$์ด๋ผ ํ๋ค.
$v=a_{1}u_{1}+a_{2}u_{2}+...+a_{n}u_{n}$
์ด๋, $v$๋ ๋ฒกํฐ $u_{1},u_{2},...,u_{n}$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ด๊ณ $a_{1},a_{2},...,a_{n}$์ ์ด ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ ๊ณ์$($coefficient$)$์ด๋ค.
๋ฒกํฐ $(2,6,8)$์ 5๊ฐ์ ๋ฒกํฐ $u_{1}=(1,2,1), u_{2}=(-2,-4,-2), u_{3}=(0,2,3), u_{4}=(2,0,-3), u_{5}=(-3,8,16)$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ผ๋ก ํํํ ์ ์๋ค. ๋ค์ ์์ ๋ง์กฑํ๋ ์ค์นผ๋ผ $a_{1},a_{2},a_{3},a_{4},a_{5}$๋ฅผ ์ฐพ์๋ณด์.
$(2,6,8) = a_{1}u_{1}+a_{2}u_{2}+a_{3}u_{3}+a_{4}u_{4}+a_{5}u_{5}$
$= (a_{1}-2a_{2}+2a_{4}-3a_{5}, 2a_{1}-4a_{2}+2a_{3}+8a_{5},a_{1}-2a_{2}+3a_{3}-3a_{4}+16a_{5})$
์ด๋ฅผ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ผ๋ก ํํํ๋ฉด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์์ง๋ค.
$a_1-2a_2+2a_4-3a_5=2$
$2a_1-4a_2+2a_3+8a_5=6$
$a_1-2a_2+3a_3-3a_4+16a_5=8$
์ด ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์์ ์ธ ์ข ๋ฅ์ ์ฐ์ฐ์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ์ฑ์ง์ ์งํค๋ฉด์ ๋์ฑ ํ๊ธฐ ์ฌ์ด ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ผ๋ก ๋ณํํด์ผ ํ๋ค.
์ฐ์ฐ
- ๋ ๋ฐฉ์ ์์ ์์น๋ฅผ ๋ฐ๊ฟ
- ๋ฐฉ์ ์์ 0์ด ์๋ ์์๋ฅผ ๊ณฑํจ
- ์์๋ฐฐํ์ฌ ์ป์ ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค๋ฅธ ๋ฐฉ์ ์์ ๋ํจ
์ฑ์ง
- ์ฑ์ง 1: ๊ฐ ๋ฐฉ์ ์์์ ์ฒ์์ผ๋ก ๋ฑ์ฅํ๋ 0์ด ์๋ ๊ณ์๋ 1์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 2: ์ด๋ค ๋ฏธ์ง์๊ฐ ์ด๋ค ๋ฐฉ์ ์์์ ์ฒ์์ผ๋ก ๋ฑ์ฅํ๋ฉด$($๊ณ์๊ฐ ์ฒ์์ผ๋ก 0์ด ์๋๋ฉด$)$, ๊ทธ ์ธ์ ๋ค๋ฅธ ํ์์๋ ๋ฑ์ฅํ์ง ์๋๋ค. ๋ค์ ๋งํด, ๋ค๋ฅธ ํ์์ ๊ทธ ๋ฏธ์ง์์ ๋ถ์ ๊ณ์๋ 0์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 3: ์ฒ์ ๋ฑ์ฅํ๋ ๋ฏธ์ง์$($๊ณ์๊ฐ ์ฒ์์ผ๋ก 0์ด ์๋ ๋ฏธ์ง์$)$์ ์ฒจ์๋ ๋ค์ ํ์ผ๋ก ๋ด๋ ค๊ฐ ๋๋ง๋ค ๋ฐ๋์ ์ฆ๊ฐํ๋ค.
์ด์ ๊ฐ์ ์ฑ์ง์ ์งํค๋ฉด์ ์ฐ์ฐ์ ์งํํ๋ฉด ์์ ๋ณต์กํ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ๊ฐ๋จํ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ผ๋ก ๋ณํํ ์ ์๋ค.
$a_1-2a_2+a_5=-4$
$a_3+3a_5=7$
$a_4-2a_5=3$
์ด๋ฅผ ๋ค์ ์์ฑํ๋ฉด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์์ง๋ค.
$a_1=2a_2-a_5-4$
$a_3=-3a_5+7$
$a_4=2a_5+3$
์ด์ ๋ฒกํฐ $(a_1,a_2,a_3,a_4,a_5)$๋ฅผ $a_2,a_5$์ ๋ํ ํํ๋ก ํํํ์.
$(a_1,a_2,a_3,a_4,a_5)=(2a_2-a_5-4,a_2,-3a_5+7,2a_5+3,a_5)$
์ ์์ ์ฒ์ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ํด์ด๋ค. ์ฌ๊ธฐ์ $a_2=0,a_5=0$์ ๋์ ํ์ฌ ์ป์ ๋ฒกํฐ $(-4,0,7,3,0)$๋ ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ํด์ด๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ๋ฒกํฐ $(2,6,8)$์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด $u_1,u_2,u_3,u_4,u_5$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ผ๋ก ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค.
$(2,6,8)=-4u_1+0u_2+7u_3+3u_4+0u_5$
์ด๋ค ์งํฉ์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ ์ฐ๋์๋ก ํ๋ ์งํฉ์ ์ด๋ป๊ฒ ๋ถ๋ฅผ ์ ์์๊น? ๋ค์์ ์ ์๋ฅผ ์ดํด๋ณด์.
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๊ณต์งํฉ์ด ์๋ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$๋ฅผ ์๊ฐํ์. $S$์ ์์ฑ๊ณต๊ฐ$($span$)$์ $S$์ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ์ฌ ๋ง๋ ๋ชจ๋ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ ์งํฉ์ด๋ฉฐ span$(S)$๋ผ ํ๊ธฐํ๋ค. ํธ์๋ฅผ ์ํด span$(\varnothing) = {0}$์ผ๋ก ์ ์ํ๋ค.
์ ๋ฆฌ
๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ์์์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$์ ์์ฑ๊ณต๊ฐ์ $S$๋ฅผ ํฌํจํ๋ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ด๋ค. ๋ํ $S$๋ฅผ ํฌํจํ๋ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ ๋ฐ๋์ $S$์ ์์ฑ๊ณต๊ฐ์ ํฌํจํ๋ค.
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$์ ๋ํด span$(S) = \textbf{V}$์ด๋ฉด $S$๋ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ค. ์ด ๊ฒฝ์ฐ $S$์ ๋ฒกํฐ๊ฐ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ค๊ณ ๋งํ๊ธฐ๋ ํ๋ค.
1.5 ์ผ์ฐจ์ข ์๊ณผ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$์ ๋ํด $a_1u_1+a_2u_2+...+a_nu_n=0$์ ๋ง์กฑํ๋ ์ ํ๊ฐ์ ์๋ก ๋ค๋ฅธ ๋ฒกํฐ $u_1,u_2,...,u_n \in S$์ ์ ์ด๋ ํ๋๋ 0์ด ์๋ ์ค์นผ๋ผ $a_1,a_2,...,a_n$์ด ์กด์ฌํ๋ฉด ์งํฉ $S$๋ ์ผ์ฐจ์ข ์$($linearly dependent$)$์ด๋ผ ํ๋ค. ์ด๋, $S$์ ๋ฒกํฐ ๋ํ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ค.
์์์ ๋ฒกํฐ $u_1,u_2,...,u_n$์ ๋ํด $a_1=a_2=...=a_n=0$์ด๋ฉด $a_1u_1+a_2u_2+...+a_nu_n=0$์ด๋ค. ์ด๋ฅผ $u_1,u_2,...,u_n$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ ๋ํ ์๋ฒกํฐ์ ์๋ช ํ ํํ$($trivial representation of 0$)$์ด๋ผ ํ๋ค. ๋ง์ฝ, ์งํฉ์ด ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ฉด ์ ์ ํ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ํํด ์๋ฒกํฐ๋ฅผ ์๋ช ํ์ง ์์ ๋ฐฉ์์ผ๋ก ํํํ ์ ์๋ค. ์๋ฒกํฐ 0์ ํฌํจํ๋ ๋ชจ๋ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ค. $O=1\dot O$์ ์๋ฒกํฐ์ ์๋ช ํ์ง ์์ ํํ์ด๊ธฐ ๋๋ฌธ์ด๋ค.
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $S$๊ฐ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด ์๋๋ฉด ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ$($linearly independent$)$์ด๋ค. ์ด๋, $S$์ ๋ฒกํฐ ๋ํ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ค.
์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ์งํฉ์ ๋ํ ๋ค์ ๋ช ์ ๋ ๋ชจ๋ ์ฐธ์ด๋ค.
๋ช ์
- ๋ช ์ 1: ๊ณต์งํฉ์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ค. ์ด๋ค ์งํฉ์ด ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๊ธฐ ์ํด์ ๋ฐ๋์ ๊ณต์งํฉ์ด ์๋์ด์ผ ํ๋ค.
- ๋ช ์ 2: ์์ด ์๋ ๋ฒกํฐ ํ๋๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ์งํฉ์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ค. ๋ง์ฝ ${u}$๊ฐ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ฉด 0์ด ์๋ ์ค์นผ๋ผ $a$์ ๋ํด $au=O$์ด๋ค. ์๋ณ์ $a^{-1}$์ ๊ณฑํ๋ฉด $u=a^{-1}(au)=a^{-1}O=O$์ด๋ฏ๋ก $u$๊ฐ ์๋ฒกํฐ๊ฐ ์๋๋ผ๋ ์ฌ์ค์ ๋ชจ์์ด๋ค.
- ๋ช ์ 3: ์ด๋ค ์งํฉ์ด ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๊ธฐ ์ํ ํ์์ถฉ๋ถ์กฐ๊ฑด์ $O$์ ์ฃผ์ด์ง ์งํฉ์ ๋ํ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ์ผ๋ก ํํํ๋ ๋ฐฉ๋ฒ์ด ์๋ช ํ ํํ๋ฟ์ธ ๊ฒ์ด๋ค.
๋ค์์ ์ ๋ฆฌ๋ ์ผ์ฐจ์ข ์๊ณผ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ ์ ์๋ฅผ ๋ฐํ์ผ๋ก ๋ฐ๋ก ์ป์ ์ ์์ผ๋ฉด ๋งค์ฐ ์ค์ํ๋ค.
์ ๋ฆฌ
$\textbf{V}$๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ด๊ณ $S_1\subseteq S_2\subseteq \textbf{V}$์ด๋ค. $S_1$์ด ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ฉด $S_2$๋ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ค. ์ด์ ๋ฐ๋ผ์, $S_2$๊ฐ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ฉด $S_1$๋ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด ์ฑ๋ฆฝ๋๋ค.
1.6 ๊ธฐ์ ์ ์ฐจ์
์ ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ $\beta$๋ฅผ ์๊ฐํ์. $\beta$๊ฐ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๊ณ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ฉด $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ $($basis$)$๋ผ ํ๋ค. $\beta$๊ฐ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ์ผ ๋, $\beta$์ ๋ฒกํฐ๋ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํ์ฑํ๋ค.
์๋ฅผ ๋ค์ด์, ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{F}^{n}$์ ๋ํด ๋ค์ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ์๊ฐํ์.
$e_1=(1,0,0,...,0), e_2=(0,1,0,...,0), ..., e_n=(0,0,...,0,1)$
์งํฉ ${e_1,e_2,...,e_n}$์ $\textbf{F}^{n}$์ ๊ธฐ์ ์ด๋ค. ์ด ํน๋ณํ ๊ธฐ์ ๋ฅผ $\textbf{F}^{n}$์ ํ์ค๊ธฐ์ $($standard basis$)$๋ผ ํ๋ค.
์ ๋ฆฌ
์ ํ์งํฉ $S$๊ฐ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ฉด, $S$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ ์ค $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๊ฐ ์กด์ฌํ๋ค. ์ฆ, $\textbf{V}$์๋ ์ ํ์งํฉ์ธ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํฌํจํ๋ค.
๋ค์์ ์ ๋ฆฌ๋ 1์ฅ์์ ๊ฐ์ฅ ์ค์ํ ๊ฒฐ๊ณผ๋ผ๊ณ ํ ์ ์๋ค.
์ ๋ฆฌ - ๋์ฒด์ ๋ฆฌ$($replacement theorem$)$
$n$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ์งํฉ $G$๊ฐ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ค๊ณ ํ์. $L$์ด $m$๊ฐ์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ด๋ฉด, $m \leq n$์ด๋ค. ๋ํ ๋ค์ ์กฐ๊ฑด์ ๋ง์กฑํ๋ ์งํฉ $H \subseteq G$๊ฐ ์กด์ฌํ๋ค. $H$๋ $n-m$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ก์ผ๋ฉฐ, $L \cup H$๋ $\textbf{V}$๋ฅผ ์์ฑํ๋ค.
๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 1 ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$๊ฐ ์ ํ์งํฉ์ธ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํฌํจํ๋ค๊ณ ๊ฐ์ ํ์. $\textbf{V}$์ ๋ชจ๋ ๊ธฐ์ ๋ ์ ํ์งํฉ์ด๋ฉฐ, ๊ฐ์ ๊ฐ์์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ ธ ์๋ค.
์ ํ์งํฉ์ธ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์๊ฐํ์. ๋์ฒด์ ๋ฆฌ์ ๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 1์ ๋ฐ๋ฅด๋ฉด $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํ์ฑํ๋ ๋ฒกํฐ์ ๊ฐ์๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ณธ์ง์ ์ธ ์ฑ์ง์์ ์ ์ ์๋ค. ์ด์ ๋ค์์ ์ ์ํ ์ ์๋ค.
์ ์ ๊ธฐ์ ๊ฐ ์ ํ์งํฉ์ธ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์ ํ์ฐจ์$($finite dimension$)$์ด๋ผ ํ๋ค. $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๊ฐ $n$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ๋, ์ ์ผํ ์์ฐ์ $n$์ ์ฃผ์ด์ง ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ์ฐจ์$($dimension$)$์ด๊ณ , dim$(\textbf{V})$๋ผ ํ๊ธฐํ๋ค. ์ ํ์ฐจ์์ด ์๋ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ ๋ฌดํ์ฐจ์$($infinite dimension$)$์ด๋ค.
์ด์ ์ฐจ์์ ๊ด์ ์์ ๋์ฒด์ ๋ฆฌ๋ฅผ ์ดํด๋ณด๋ฉด, ์ ํ์ฐจ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์์ dim$(\textbf{V})$๋ณด๋ค ๋ ๋ง์ ๊ฐ์์ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ ์ ๋ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ผ ์ ์๋ค. ์ ํ์ฐจ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์์ dim$(\textbf{V})$๋ณด๋ค ๋ ๋ง์ ๋ฒกํฐ๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ฉด์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ด ์กด์ฌํ์ง ์๋ ๊ฒ์ฒ๋ผ, ์์ฑ์งํฉ์ ํฌ๊ธฐ์ ๊ด๋ จ๋ ๋จ์ ๋ฅผ ์๊ฐํ ์ ์๋ค.
๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 2 $\textbf{V}$๋ฅผ ์ฐจ์์ด $n$์ธ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ์ด๋ผ ํ์.
- $\textbf{V}$์ ์ ํ ์์ฑ์งํฉ์๋ ๋ฐ๋์ $n$๊ฐ ์ด์์ ๋ฒกํฐ๊ฐ ์๋ค. ๋ํ $n$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ์์ฑ์งํฉ์ ๊ธฐ์ ์ด๋ค.
- ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๊ณ $n$๊ฐ์ ๋ฒกํฐ๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ๋ถ๋ถ์งํฉ์ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ์ด๋ค.
- ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ๋ถ๋ถ์งํฉ์ ํ์ฅ์์ผ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ๋ง๋ค ์ ์๋ค. ๋ค์ ๋งํด $L(\subseteq \textbf{V})$์ด ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ฉด $L \subseteq \beta$์ธ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ $\beta$๊ฐ ์กด์ฌํ๋ค.
๋ค์์ ๊ทธ๋ฆผ 6์ ๊ธฐ์ ์ ๋ํ ์ค๋ช ์ด๋ค.

๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ์ ์ฐจ์
์ ๋ฆฌ
์ ํ์ฐจ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ํด ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ $\textbf{W}$๋ ์ ํ์ฐจ์์ด๊ณ , dim$(\textbf{W}) \leq $dim$(\textbf{V})$์ด๋ค. ํนํ dim$(\textbf{W}) = $dim$(\textbf{V})$์ด๋ฉด $\textbf{V} = \textbf{W}$์ด๋ค.
๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ
์ ํ์ฐจ์ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ $\textbf{V}$์ ๋ถ๋ถ๊ณต๊ฐ $\textbf{W}$์ ์๊ฐํ์. $\textbf{W}$์ ์์์ ๊ธฐ์ ๋ฅผ ๊ฐ์ ธ์ค๋ฉด ์ด ๊ธฐ์ ๋ฅผ ํ์ฅํ์ฌ $\textbf{V}$์ ๊ธฐ์ ๋ก ํ์ฅํ ์ ์๋ค.
๋ผ๊ทธ๋์ฃผ ๋ณด๊ฐ๋ฒ
์ด๋ฏธ ์๊ณ ์๋ ๊ฐ์ ๋ฐํ์ผ๋ก ๊ทธ ์ฌ์ด์ ๊ฐ์ ์ถ์ ํ๋ ๋ฐฉ๋ฒ์ ๋ณด๊ฐ๋ฒ์ด๋ผ ํ๋ค.
๋์ฒด์ ๋ฆฌ์ ๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 2๋ ๋ฐ์ดํฐ๋ฅผ ๋คํญํจ์๋ก ๊ทผ์ฌํ๋ ์ ์ฉํ ๊ณต์์ ์ป๋ ๋ฐ ์ฌ์ฉํ๋ค. $c_0,c_1,...,c_n$์ด ๋ฌดํ์ฒด $F$์์ ๊บผ๋ธ ์ค์นผ๋ผ์ผ ๋, ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ์ ์ํ ๋คํญ์ $f_0(x),f_1(x),...,f_n(x)$๋ฅผ $c_0,c_1,...,c_n$์ ๋ํ ๋ผ๊ทธ๋์ฃผ ๋คํญ์์ด๋ผ ํ๋ค.
$f_1(x)=\frac{(x-c_0)...(x-c_{i-1})(x-c_{i+1})...(x-c_n)}{(c_i-c_0)...(c_i-c_{i-1})(c_i-c_{i+1})...(c_i-c_n)} = \prod_{k=0,k\neq i}^{n} \frac {x-c_k}{c_i-c_k}$
๊ฐ ๋คํญ์ $f_i(x)$๋ ์ฐจ์๊ฐ $n$์ธ ๋คํญ์์ด๊ณ $\textbf{P}_n(F)$์ ์์์ด๋ค. ์ด์ ๋คํญํจ์ $f_i: F \to F$์ ๋ํด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค.
$f_i(c_i)=\left\{\begin{matrix}
0(i\neq j) \\1(i=j)
\end{matrix}\right.$
๋ผ๊ทธ๋์ฃผ ๋คํญ์์ ์ฑ์ง์ ์งํฉ $\beta={f_0,f_1,...,f_n}$์ด $\textbf{P}_n(F)$์ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ธ ๋ถ๋ถ์งํฉ์์ ๋ณด์ด๋ ๋ฐ ์ฌ์ฉ๋๋ค. ๋ค์ ํจ์๊ฐ ์ํจ์๋ผ ๊ฐ์ ํ์.
$\sum_{i=0}^{n}a_if_i = 0$
์ด ํจ์์ $c_j$๋ฅผ ์ ๋ ฅํ๋ฉด $\sum_{i=0}^{n}a_if_i(c_j) = 0$์ด๋ค. ํํธ, ์์ ์๋ค์ ์ํด $\sum_{i=0}^{n}a_if_i(c_j) = a_j$์ด๋ค. ๋ฐ๋ผ์ ๋ชจ๋ $0 \leq j \leq n$์ ๋ํด $a_j=0$์ด๊ณ $\beta$๋ ์ผ์ฐจ๋ ๋ฆฝ์ด๋ค. $\textbf{P}_n(F)$์ ์ฐจ์์ด $n+1$์ด๋ฏ๋ก ๋์ฒด์ ๋ฆฌ์ ๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ 2๋ก๋ถํฐ $\beta$๋ $\textbf{P}_n(F)$์ ๊ธฐ์ ์ด๋ค.
$\beta$๊ฐ $\textbf{P}_n(F)$์ ๊ธฐ์ ์ด๋ฏ๋ก $\textbf{P}_n(F)$์ ์ํ๋ ๋ชจ๋ ๋คํญ์ $g$๋ $\beta$์ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ $g = \sum_{i=0}^{n}b_if_i$๋ก ํํํ ์ ์๋ค. ์์ ์๋ณ์ $x=c_j$๋ฅผ ์ ๋ ฅํ๋ฉด $g(c_j)$๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$g(c_j) = \sum_{i=0}^{n}b_if_i(c_j)=b_j$
๋ฐ๋ผ์ $\sum_{i=0}^{n}b_if_i(c_j)$๋ $\beta$์ ๋ํ ์ ์ผํ ์ผ์ฐจ๊ฒฐํฉ ํํ์ด๋ค. ์ด ์์ ๋ผ๊ทธ๋์ฃผ ๋ณด๊ฐ๋ฒ์ด๋ผ ํ๋ค.
'Paper Reading ๐ > Mathematics(์ ํ๋์, ํ๋ฅ ๊ณผ ํต๊ณ, ๋ฏธ์ ๋ถํ)' ์นดํ ๊ณ ๋ฆฌ์ ๋ค๋ฅธ ๊ธ
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 5์ฅ ๋๊ฐํ (2) | 2023.01.09 |
---|---|
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 4์ฅ ํ๋ ฌ์ (2) | 2023.01.05 |
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 3์ฅ ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ฐ์ฐ๊ณผ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์ (2) | 2023.01.04 |
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 2์ฅ ์ ํ๋ณํ๊ณผ ํ๋ ฌ (0) | 2023.01.02 |
๋ถ๋ฅ์ฑ๋ฅํ๊ฐ์งํ(Precision, Recall, f1-score) (0) | 2022.12.24 |