Friedberg Linear Algebra
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ์ ๊ณต๋ถํ๋ฉด์ ๊ฐ๊ฐ์ ์ฅ ๋ณ๋ก ์ ๋ฆฌ๋ฅผ ํ์๋ค.
Table of Contents
1. ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ
2. ์ ํ๋ณํ๊ณผ ํ๋ ฌ
3. ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ฐ์ฐ๊ณผ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์
4. ํ๋ ฌ์$($This post$)$
5. ๋๊ฐํ
6. ๋ด์ ๊ณต๊ฐ
7. ํ์คํ
The overview of this chapter
4์ฅ์์๋ ํ๋ ฌ์์ ๋ํ์ฌ ํ์ตํ์๋ค. ํ๋ ฌ์์ ๊ณผ๊ฑฐ์๋ ๋๋จํ ์ค์ํ ์ฃผ์ ์์ผ๋, ์ต๊ทผ์๋ ๊ทธ ์ค์์ฑ์ด ๋ง์ด ์ค์๋ค. ๊ฒฐ๊ณผ์ ์ผ๋ก ์ด ์ฅ์์๋ ๋ ๊ฐ์ง ์ ํ์ง๋ฅผ ์ ๊ณตํ๋ค. ํ๋ ฌ์์ ์ด๋ก ์ ์ผ๋ก ์๋ฒฝํ ๊ท๋ช ํ๋ ๊ธธ$($4.1์ ๋ถํฐ 4.3์ $)$๊ณผ ์ดํ ์ฅ์์ ์ฌ์ฉ๋๋ ํ๋ ฌ์์ ๋ํ ์ค์ํ ์ฌ์ค๋ค์ ์์ฝํ ๊ธธ$($4.4์ $)$์ด๋ค. ์ด๋ ๋น์ ์ ํ๋ ฌ์์ ๋ํ ํ์์ ๋ฐ๋ผ์ ๊ณจ๋ผ๋ณด๋ฉด ๋๋ค.
4.1 2์ฐจ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์
์ด๋ฒ ์ ์์๋ $2 \times 2$ ํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ์ ์ํ๊ณ , ๋์ด์ ํฅ์ ๊ด์ ์์ ํ๋ ฌ์์ด ๊ฐ์ง๋ ๊ธฐํํ์ ์๋ฏธ๋ฅผ ๋ค๋ค๋ค.
์ ์
์ฒด $F$์ ์์๋ฅผ ์ฑ๋ถ์ผ๋ก ํ๋ $2 \times 2$ํ๋ ฌ $A$๊ฐ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค๊ณ ํ์.
$A=\begin{pmatrix}
a & b \\
c & d \\
\end{pmatrix}$
์ค์นผ๋ผ $ad-bc$๋ฅผ $A$์ ํ๋ ฌ์$($determinant$)$์ด๋ผ ํ๋ฉฐ, $det(A)$ ๋๋ $|A|$๋ผ ํ๊ธฐํ๋ค.
์๋ฅผ ๋ค์ด์ ๋ ํ๋ ฌ $A, B$๊ฐ ์์ ๋, ์ด ๋์ ํฉ $A+B$์ ๋ํ ํ๋ ฌ์ $det(A+B)$๋ $det(A+B) \neq det(A) + det(B)$์ด๋ฏ๋ก ํจ์ $det: \textbf{M}_{2 \times 2}(R) \to R$๋ ์ ํ์ด ์๋๋ค. ๊ทธ๋ฌ๋ ํ๋ ฌ์์๋ ์ค์ํ ์ ํ์ ์ฑ์ง์ด ์๋ค. ๋ค์์ ์ ๋ฆฌ๋ฅผ ๋ณด์.
์ ๋ฆฌ
ํจ์ $det: \textbf{M}_{2 \times 2}(F) \to F$๋ $2 \times 2$ํ๋ ฌ์ ๋ค๋ฅธ ํ์ด ๊ณ ์ ๋์ด ์์ ๋, ํ๋ ฌ์ ๊ฐ ํ์ ๋ํ์ฌ ์ ํํจ์์ด๋ค. ์ฆ $u, v, w \in \textbf{F}^{2}$๊ณผ ์ค์นผ๋ผ $k$์ ๋ํ์ฌ ๋ค์ ๋ ์์ด ์ฑ๋ฆฝํ๋ค.
- $det \begin{pmatrix}u+kv \\ w\end{pmatrix}=det \begin{pmatrix}u \\ w\end{pmatrix} + k \cdot det \begin{pmatrix}v \\ w\end{pmatrix}$
- $det \begin{pmatrix}w \\ u+kv \end{pmatrix} = det \begin{pmatrix}w \\ u \end{pmatrix} + det \begin{pmatrix}w \\ v \end{pmatrix}$
์ผ๋ฐ์ ์ผ๋ก ํ๋ ฌ์์ ๊ฐ์ผ๋ก ๊ฐ์ญํ๋ ฌ์ ํ๋จํ ์ ์๋ค.
์ ๋ฆฌ
ํ๋ ฌ $A \in \textbf{M}_{2 \times 2}(F)$์ ๋ํ์ฌ $A$์ ํ๋ ฌ์์ด 0์ด ์๋๊ธฐ ์ํ ํ์์ถฉ๋ถ์กฐ๊ฑด์ $A$๊ฐ ์ญํ๋ ฌ์ธ ๊ฒ์ด๋ค. ํนํ, $A$๊ฐ ๊ฐ์ญํ๋ ฌ์ด๋ฉด ์ญํ๋ ฌ์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$A^{-1}=\frac {1}{det(A)} \begin{pmatrix}A_{22} & -A_{12} \\ -A_{21} & A_{11}\\ \end{pmatrix}$
ํํ์ฌ๋ณํ์ ๋์ด
$\textbf{R}^2$์ ๋ ๋ฒกํฐ๊ฐ ์ด๋ฃจ๋ ๊ฐ$($angle$)$์ ์ฃผ์ด์ง ๋ฒกํฐ์ ๊ฐ์ ํฌ๊ธฐ์ ๋ฐฉํฅ์ ๊ฐ์ง๊ณ ์์ ์ด ์์ ์ธ ๋ ๋ฒกํฐ๊ฐ ์ด๋ฃจ๋ ๊ฐ $\theta (0 \leq \theta \leq \pi)$์ ์๋ฏธํ๋ค.
$\beta={u,v}$๊ฐ $\textbf{R}^2$์ ์์๊ธฐ์ ์ผ ๋, $\beta$์ ํฅ$($orientation$)$์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ์ค์๋ก ์ ์ํ๋ค.
$\mathfrak{O}\begin{pmatrix}u \\ v \end{pmatrix} = \frac {det\begin{pmatrix}u \\ v\end{pmatrix}}{|det\begin{pmatrix}u \\ v\end{pmatrix}|}$
๋ฐ๋ผ์ $\mathfrak{O}\begin{pmatrix}u \\ v \end{pmatrix}=\pm1$์ด๋ค. ์ขํ๊ณ ${u,v}$์ ๋ํ์ฌ ๋ฒกํฐ $u$๋ฅผ ์๊ณ ๋ฐ๋๋ฐฉํฅ์ผ๋ก ๊ฐ $\theta (0 \leq \theta \leq \pi)$๋งํผ ํ์ ํ์ฌ ๋ฒกํฐ $v$์ ํฌ๊ฐค ์ ์์ผ๋ฉด ์ด ์ขํ๊ณ๋ ์ค๋ฅธ์ ์ขํ๊ณ๋ผ ํ๋ค. ๊ทธ๋ ์ง ์์ผ๋ฉด ${u,v}$๋ ์ผ์ ์ขํ๊ณ๋ผ ํ๋ค.
๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ๋ฐฉ์์ผ๋ก ์์์ ์์์งํฉ ${u,v} \in \textbf{R}^2$์ ๋์ํ๋ ํํ์ฌ๋ณํ์ ์๊ฐํ ์ ์๋ค. $u,v$๋ฅผ $\textbf{R}^2$์ ์์ ์ ์์ ์ผ๋ก ํ๋ ์ ํฅ์ ๋ถ์ด๋ผ ์๊ฐํ์. ์ด์ํ ๋ ๋ณ $u,v$๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ํํ์ฌ๋ณํ์ $u$์ $v$๋ก ๊ฒฐ์ ๋๋ ํํ์ฌ๋ณํ์ด๋ผ ํ๋ค. ์งํฉ ${u,v}$๊ฐ ์ผ์ฐจ์ข ์์ด๋ฉด, $u$์ $v$๋ก ๊ฒฐ์ ๋๋ ํํ์ฌ๋ณํ์ ์ ๋ถ์ผ๋ก ์ตํํ์ฌ ๊ทธ ๋์ด๋ 0์ด ๋๋ค. ๊ทธ๋ฆฌ๊ณ ์ด ํํ์ฌ๋ณํ์ ๋์ด๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$($ํํ์ฌ๋ณํ์ ๋์ด$)$=$\mathfrak{O}\begin{pmatrix}u \\ v\\ \end{pmatrix} \cdot det c\begin{pmatrix}u \\ v\\ \end{pmatrix}=|det \begin{pmatrix}u \\ v\\ \end{pmatrix}|$
4.2 $n$์ฐจ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์
์ด๋ฒ ์ ์์๋ $n \geq 3$์ธ $n \times n$ํ๋ ฌ์์ ํ๋ ฌ์์ ์ ์ํ๋ค. ํธ์๋ฅผ ์ํด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ์ ์ํ์.
$n \geq 2$์ผ ๋, ํ๋ ฌ $A \in \textbf{M}_{n \times n}(F)$์ ๋ํ์ฌ $A$์ $i$ํ๊ณผ $j$์ด์ ์ง์์ ์ป์ $(n-1) \times (n-1)$ํ๋ ฌ์ $\tilde{A}_{ij}$๋ผ ํ๋ค.
์๋ฅผ ๋ค์ด, $3 \times 3$ํ๋ ฌ $A=\begin{pmatrix}1 & 2 & 3\\ 4 & 5 & 6\\ 7 & 8 & 9\end{pmatrix}$๊ฐ ์๋ค๊ณ ํ์.
์ด๋, ํ๋ ฌ $\tilde{A}_{11}, \tilde{A}_{32}$๋ ๊ฐ๊ฐ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$\tilde{A}_{11}=\begin{pmatrix}5 & 6\\8 & 9\\ \end{pmatrix}, \tilde{A}_{32}=\begin{pmatrix}1 & 3\\4 & 6\\ \end{pmatrix}$
์ ์
ํ๋ ฌ $A \in \textbf{M}_{n \times n}(F)$์ ๋ํ์ฌ $det(A)$๋ฅผ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ๊ท๋ฉ์ ์ผ๋ก ์ ์ํ์.
$det(A)=\left\{\begin{matrix}
A_{11} & (n=1) \\
\sum_{j=1}^{n}(-1)^{1+j}A_{1j} \cdot det(\tilde{A}_{1j}) & (n \leq 2) \\
\end{matrix}\right. $
- ์ค์นผ๋ผ $det(A)$๋ $A$์ ํ๋ ฌ์์ด๋ผ ํ๋ฉฐ, $|A|$๋ผ ํ๊ธฐํ๋ค.
- ์ค์นผ๋ผ $(-1)^{i+j}det(\tilde{A}_{1j})$๋ $A$์ $i$ํ $j$์ด ์ฑ๋ถ์ ๋ํ ์ฌ์ธ์$($cofactor$)$๋ผ ํ๋ค.
$A$์ $i$ํ $j$์ด์ ๋ํ ์ฌ์ธ์๋ฅผ $c_{ij}=(-1)^{i+j}det(\tilde{A}_{ij})$๋ก ํ๊ธฐํ๋ฉด $A$์ ํ๋ ฌ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ์ธ ์ ์๋ค.
$det(A)=A_{11}c_{11}+A_{12}c_{12}+...+A_{1n}c_{1n}$
์ฆ, $A$์ ํ๋ ฌ์์ 1ํ์ ๊ฐ ์ฑ๋ถ์ ์ฌ์ธ์๋ฅผ ๊ณฑํ์ฌ ๋ํ ๊ฒ์ด๋ค ์ ๊ณต์์ $A$์ 1ํ์ ๋ํ ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ$($cofactor expansion$)$๋ผ ํ๋ค. $2 \times 2$ํ๋ ฌ์ ๋ํ์ฌ ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ๋ก ์ ์ํ ํ๋ ฌ์๊ณผ 4.1์ ์์ ๋ค๋ฃฌ ํ๋ ฌ์์ ์ ์๋ ์๋ก ๊ฐ๋ค. ์ด ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ์ ๋ํ ์์๋ ์ฑ ์ ํ์ธํ๊ธธ ๋ฐ๋๋ค.
์์ ์ค๋ช ํ ์ ๋ฆฌ๋ฅผ ์๊ฐํด๋ณด๋ฉด, $2 \times 2$ ํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ์ ํ๋ณํ์ด ์๋์ง๋ง ๋ค๋ฅธ ํ์ด ๊ณ ์ ๋์ด ์์ ๋, ํ๋ ฌ์ ๊ฐ ํ์ ๋ํ์ฌ ์ ํํจ์์ด๋ค. ์ด ์ฑ์ง์ ์์์ $n \times n$์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ๋ก ํ์ฅํ์.
์ ๋ฆฌ
$n \times n$ํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ๋๋จธ์ง ํ์ด ๊ณ ์ ๋์ด ์์ ๋, ํ๋ ฌ์ ๊ฐ ํ์ ๋ํ์ฌ ์ ํํจ์์ด๋ค. ์ฆ $1 \leq r \leq n$์ธ $r$์ ๋ํ์ฌ ๋ค์ ์์ด ์ฑ๋ฆฝํ๋ค. ์ด๋ $k$๋ ์ค์นผ๋ผ์ด๊ณ , $u, v$์ ๊ฐ $a_i$๋ ํ๋ฒกํฐ์ด๋ค.
$det\begin{pmatrix}a_1 \\... \\a_{r-1} \\u+kv \\a_{r+1} \\... \\a_n\end{pmatrix}=det\begin{pmatrix}a_1 \\... \\a_{r-1} \\u \\
a_{r+1} \\
... \\
a_n
\end{pmatrix}+k \cdot det\begin{pmatrix}
a_1 \\
... \\
a_{r-1} \\
v \\
a_{r+1} \\
... \\
a_n
\end{pmatrix}$
์ด์ ์์์ ํ์ ๋ํ ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ์ฌ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ๊ณ์ฐํ ์ ์์์ ์ฆ๋ช ํ์.
์ ๋ฆฌ
์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ์์์ ํ์ ๋ํ์ฌ ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐํ์ฌ ๊ตฌํ ์ ์๋ค. ์ฆ $A \in \textbf{M}_{n \times n}(F)$์ ์์์ ์ ์ $i(i \leq i \leq n)$์ ๋ํ์ฌ ๋ค์์ด ์ฑ๋ฆฝํ๋ค.
$det(A)=\sum_{j=1}^{n}(-1)^{i+j}A_{ij} \cdot det(\tilde{A}_{ij})$
์ด์ ๋ํ ๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ๋ก $A \in \textbf{M}_{n \times n}(F)$์ ๋ ํ์ด ๊ฐ์ผ๋ฉด $det(A)=0$์ด๋ค.
์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ์ ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ ํจ๊ป ์ฌ์ฉํ๋ฉด ํ๋ ฌ์์ ํจ๊ณผ์ ์ผ๋ก ๊ณ์ฐํ ์ ์๋ค. ์ด ๋ฐฉ๋ฒ์ ๊ณต๋ถํ๊ธฐ์ ์์, ํ๋ ฌ์ ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ ์ ์ฉํ ๋ ํ๋ ฌ์์ด ์ด๋ป๊ฒ ๋ฐ๋๋์ง ์์๋ณด์.
์ ๋ฆฌ
๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ด $A \in \textbf{M}_{n \times n}(F)$์ ๋ฏธ์น๋ ์ํฅ์ ์ ๋ฆฌํ๋ฉด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
- $A$์ ๋ ํ์ ๊ตํํ์ฌ ์ป์ ํ๋ ฌ์ $B$๋ผ ํ๋ฉด $det(B)=-det(A)$์ด๋ค.
- $A$์ ํ ํ์ ์์ด ์๋ ์ค์นผ๋ผ $k$๋ฅผ ๊ณฑํ์ฌ ์ป์ ํ๋ ฌ์ $B$๋ผ ํ๋ฉด $det(B)=k \cdot det(A)$์ด๋ค.
- $A$์ ํ ํ์ ๋ค๋ฅธ ํ์ ์ค์นผ๋ผ ๋ฐฐ๋ฅผ ๋ํ์ฌ ์ป์ ํ๋ ฌ์ $B$๋ผ ํ๋ฉด $det(B)=det(A)$์ด๋ค.
์์ ์ ๋ฆฌ๋ ํ๋ ฌ์์ ๊ณ์ฐ์ ๋์ฑ ๊ฐ๋จํ๊ฒ ๋ง๋ ๋ค. ์๋ฅผ ๋ค์ด, ์ด๋ค ํ๋ ฌ $A$๊ฐ ์์ ๋, ์์ ์ ๋ฆฌ๋ฅผ ์ ์ฉํ์ฌ ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ์ ๋ง๋ค๊ฒ ๋๋ค๋ฉด ํ๋ ฌ์์ ๊ณ์ฐ์ด ๊ฐ๋จํด์ง๋ค. ์๋ํ๋ฉด, ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ๋๊ฐ์ฑ๋ถ์ ๊ณฑ๊ณผ ๊ฐ๊ธฐ ๋๋ฌธ์ด๋ค. ์์์ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ 1ํ๊ณผ 3ํ ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ๋ง์ ์ ์ฉํ์ฌ ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ๋ก ๋ฐ๊ฟ ์ ์๋ค. ๊ทธ๋ ๋ค๋ฉด ์์์ ์ ์ฌ๊ฐํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์ ๋ํ ์ฝ๊ฒ ๊ณ์ฐํ ์ ์๋ค.
4.3 ํ๋ ฌ์์ ์ฑ์ง
ํ๋ ฌ์ ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ ์ ์ฉํ๋ ๊ฒ๊ณผ ํ๋ ฌ์ ์ ์ ํ ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ ๊ณฑํ๋ ๊ฒ์ ๊ฐ๋ค. ์ด ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ์ด์ฉํ๋ฉด ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ ์ฌ๋ฌ ๋ฒ ์ ์ฉํ ๋ ํ๋ ฌ์์ด ์ด๋ป๊ฒ ๋ณํํ๋์ง ์ดํดํ ์ ์๋ค. ํญ๋ฑํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ 1์ด๋ฏ๋ก, ์์ ์ค๋ช ํ ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ด ํ๋ ฌ์์ ๋ฏธ์น๋ ์ํฅ์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ๋ํ ์ฌ์ค๋ก ๋ฐ๊ฟ ์ ์๋ค.
- $I$์ ๋ ํ์ ์์น๋ฅผ ๋ฐ๊พธ์ด ์ป์ ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ $E$๋ผ ํ๋ฉด $det(E)=-1$์ด๋ค.
- $I$์ ํ ํ์ ์์ด ์๋ ์ค์นผ๋ผ $k$๋ฅผ ๊ณฑํ์ฌ ์ป์ ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ $E$๋ผ ํ๋ฉด $det(E)=k$์ด๋ค.
- $I$์ ํ ํ์ ๋ค๋ฅธ ํ์ ์ค์นผ๋ผ ๋ฐฐ๋ฅผ ๋ํ์ฌ ์ป์ ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ $E$๋ผ ํ๋ฉด $det(E)=1$์ด๋ค.
์ด์ ์ด ์ฌ์ค์ ์ด์ฉํ์ฌ ํ๋ ฌ์์ด ๊ณฑ์ ๋ณด์กดํ๋ ํจ์์์ ์ฆ๋ช ํ์.
์ ๋ฆฌ
์์์ $A, B \in \textbf{M}_{n \times n}(F)$์ ๋ํ์ฌ $det(AB)=det(A) \cdot det(B)$์ด๋ค.
์ด์ ๋ํ ๋ฐ๋ฆ์ ๋ฆฌ๋ก ํ๋ ฌ $A \in \textbf{M}_{n \times n}(F)$๊ฐ ๊ฐ์ญ์ด ์๋๋ฉด $A$์ ๋ญํฌ๋ $n$๋ณด๋ค ์๋ค. ์ฆ $det(A) \neq 0$์ด๋ค. ํนํ, $A$๊ฐ ๊ฐ์ญ์ด๋ฉด $det(A^{-1})=\frac {1}{det(A)}$์ด๋ค.
์ง๊ธ๊น์ง ํ์ ๋ํ ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ๋ฅผ ์ด์ฉํ ํ๋ ฌ์์ ๊ท๋ฉ์ ์ ์๋, 4.2์ ์ ๋ค๋ฃฌ ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ ์ด์ฉํ ํจ๊ณผ์ ์ธ ๋ฐฉ๋ฒ ๋ฑ, ํ์ ๊ด์ ์์ ํ๋ ฌ์์ ๋ค๋ฃจ์๋ค. ๋ค์์ ์ ๋ฆฌ์ ๋ฐ๋ฅด๋ฉด $A$์ $A^{t}$์ ํ๋ ฌ์์ ํญ์ ๊ฐ๋ค. $A$์ ํ์ด $A^{t}$์ ์ด์ด๋ฏ๋ก, ํ๋ ฌ์์ ํ์ ๋ํ ๋ช ์ ๋ ์ด์ ๋ํ ๋ช ์ ๋ก ๋ฐ๊พธ์ด ํํํ ์ ์๋ค.
์ ๋ฆฌ
์์์ $A \in \textbf{M}_{n \times n}(F)$์ ๋ํ์ฌ $det(A^{t})=det(A)$์ด๋ค.
์์ ์ ๋ฆฌ๋ฅผ ๋ฐํ์ผ๋ก ํ์ฌ ๋ช ๊ฐ์ง ์ ์ฉํ ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ํ์ธํ ์ ์๋ค. ํ๋ ฌ์์ ์ด์ ๋ํ์ฌ ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐํ์ฌ ๊ตฌํ ์ ์์ผ๋ฉด, ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ ๋์ ๊ธฐ๋ณธ์ด์ฐ์ฐ์ ์ฌ์ฉํ ์๋ ์๋ค. ์ด์ ํน์ ํ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์์ ํ์ด์ ํ๋ ฌ์์ด ์ด๋ป๊ฒ ๊ด๋ จ๋์ด ์๋์ง ์ค๋ช ํ๋, ์ ์๋ ค์ง ๊ฒฐ๊ณผ๋ฅผ ์๊ฐํ๋ค.
์ ๋ฆฌ - ํฌ๋ผ๋จธ ๊ณต์$($Cramer's Rule$)$
$Ax=b$๋ฅผ $n$๊ฐ์ ๋ฏธ์ง์๋ฅผ ๊ฐ์ง $n$๊ฐ์ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์์ ํ๋ ฌํํ์ด๋ผ ํ์. $($๋จ, $x=(x_1,x_2,...,x_n)^{t})$ $det(A) \neq 0$์ผ ๋, ์ด ์ฐ๋ฆฝ๋ฐฉ์ ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ์ ์ผํ ํด๊ฐ ์๋ค.
$x_k=\frac {det(M_k)}{det(A)}$
์ด๋, ๊ฐ $k (k=1,2,...,n)$์ ๋ํ์ฌ $M_k$๋ $A$์ $k$์ด์ $b$๋ก ๋ฐ๊พธ์ด ์ป์ $n \times n$ํ๋ ฌ์ด๋ค. ์ด ํฌ๋ผ๋จธ ๊ณต์์ ๋ํ ์์๋ ์ฑ ์ ํ์ธํ๊ธธ ๋ฐ๋๋ค.
4.4 ํ๋ ฌ์์ ํต์ฌ ์์ฝ
์ด๋ฒ ์ ์์๋ ์ด ์ฑ ์์ ๊ณ์ ์ฌ์ฉํ ํ๋ ฌ์์ ์ฃผ์ ์ฑ์ง์ ์ ๋ฆฌํ์๋ค.
์ฒด $F$์ ์์๋ฅผ ์ฑ๋ถ์ผ๋ก ๊ฐ์ง๋ $n \times n$ํ๋ ฌ $A$์ ํ๋ ฌ์์ $det(A)$ ๋๋ $|A|$๋ผ ํ๊ธฐํ๋ฉฐ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ๋ฐฉ์์ผ๋ก ๊ณ์ฐํ ์ ์๋ค.
- $1 \times 1$ํ๋ ฌ $A$์ ๋ํ์ฌ $det(A) = A_{11}$์ด๋ค. ์ฆ $A$์ ํ๋ ฌ์์ $A$์ ์ ์ผํ ์ฑ๋ถ์ด๋ค.
- $2 \times 2$ํ๋ ฌ $A$์ ๋ํ์ฌ $det(A)=A_{11}A_{22}-A_{12}A_{21}$์ด๋ค. ์๋ฅผ ๋ค๋ฉด ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค. $det\begin{pmatrix}-1 & 2\\5 & 3\end{pmatrix}=(-1)(3)-(2)(5)=-13$
- $n>2$์ธ $n \times n$ํ๋ ฌ $A$๋ฅผ ์๊ฐํ์. ๋ชจ๋ $i$์ ๋ํ์ฌ $i$ํ์ ๋ํ ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ๋ฉด ํ๋ ฌ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$det(A)=\sum_{j=1}^{n}(-1)^{i+j}A_{ij} \cdot det(\tilde{A}_{ij})$
๋๋ ๋ชจ๋ $j$์ ๋ํ์ฌ $j$์ด์ ๋ํ ์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ๋ฅผ ์ฌ์ฉํ๋ฉด ํ๋ ฌ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ๋ค.
$det(A)=\sum_{i=1}^{n}(-1)^{i+j}A_{ij} \cdot det(\tilde{A}_{ij})$
์ด๋, $\tilde{A}_{ij}$๋ $A$์์ $i$ํ๊ณผ $j$์ด์ ์ง์์ ์ป์ $(n-1) \times (n-1)$ํ๋ ฌ์ด๋ค.
์์ ๊ณต์์์ ์ค์นผ๋ผ $(-1)^{i+j}det(\tilde{A}_{ij})$๋ $A$์ $i$ํ๊ณผ $j$์ด ์ฑ๋ถ์ ๋ํ ์ฌ์ธ์์ด๋ค. ์ฆ $A$์ ํ๋ ฌ์์ $A$์ ์ด๋ ํ ๋๋ ์ด์ ๋ํ ๊ฐ ์ฑ๋ถ๊ณผ ๋์ํ๋ ์ฌ์ธ์๋ฅผ ๊ณฑํ ํญ์ ํฉ์ด๋ค. ๋ฐ๋ผ์ $det(A)$๋ $(n-1) \times (n-1)$ํ๋ ฌ์ $n$๊ฐ ํ๋ ฌ์์ผ๋ก ๋ํ๋ผ ์ ์๋ค. ์ด ํ๋ ฌ์์ ๋ ๋ค์ $(n-2) \times (n-2)$ํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ผ๋ก ๋ํ๋๋ฉฐ, ๊ณ์ ๋ฐ๋ณตํ๋ฉด $2 \times 2$ํ๋ ฌ์ ๋๋ฌํ๋ค. $2 \times 2$ํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ์์ ๋ ๋ฒ์งธ ๊ณต์์ฒ๋ผ ๊ณ์ฐํ๋ค.
์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ๋ฅผ ํ๋ค๋ณด๋ฉด, 0์ธ ์ฑ๋ถ์ด ๊ฐ์ฅ ๋ง์ ํ ๋๋ ์ด์ ๋ํด ์ ๊ฐํ๋ ๊ฒ์ด ํธํ๋ค๋ ๊ฒ์ ์ ์ ์๋ค. ์๋ํ๋ฉด, ๊ณ์ฐํด์ผํ ์ฌ์ธ์์ ์๊ฐ ์ค์ด๋ค๊ธฐ ๋๋ฌธ์ด๋ค. ์ด๋ฌํ ์ด์ ๋ก 0์ด ๊ฐ์ฅ ๋ง์ด ๋ฑ์ฅํ๋ ํ ๋๋ ์ด์ ์ ํํ์ฌ ์ ๊ฐํ๋ ๊ฒ์ด ํ๋ ฌ์์ ๊ณ์ฐํ ๋ ํจ๊ณผ์ ์ด๋ค. ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ ์ฌ๋ฌ ๋ฒ ์ ์ฉํ์ฌ ์์ธ ์ฑ๋ถ์ด ํ๋ ฌ์ ๋ํ๋๋๋ก ํ ๋ค ํ๋ ฌ์์ ๊ณ์ฐํ๋ฉด ์ข๋ค. ๋ค์์ ๋์ฌ ํ๋ ฌ์์ ์ฑ์ง 1~3์ ํ์ธํ์.
ํ๋ ฌ์์ ์ฑ์ง
- ์ฑ์ง 1: $n \times n$ํ๋ ฌ $A$์ ๋ ํ ๋๋ ๋ ์ด์ ๊ตํํ์ฌ ์ป์ ํ๋ ฌ์ $B$๋ผ ํ๋ฉด $det(B)=-det(A)$์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 2: $n \times n$ํ๋ ฌ $A$์ ํ ํ ๋๋ ์ด์ ์ค์นผ๋ผ $k$๋ฅผ ๊ณฑํ์ฌ ์ป์ ํ๋ ฌ์ $B$๋ผ ํ๋ฉด $det(B)=k \cdot det(A)$์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 3: $i \neq j$์ ๋ํ์ฌ, $n \times n$ํ๋ ฌ $A$์ $j$ํ์ $i$ํ์ ์ค์นผ๋ผ ๋ฐฐ๋ฅผ ๋ํ๊ฑฐ๋ $i$์ด์ ์ค์นผ๋ผ ๋ฐฐ๋ฅผ $j$์ด์ ๋ํ์ฌ ์ป์ ํ๋ ฌ $B$๋ฅผ ์๊ฐํ์. ์ด๋ $det(B)=det(A)$์ด๋ค.
์ฌ์ธ์ ์ ๊ฐ๋ก๋ง $det(A)$๋ฅผ ๊ณ์ฐํ๋ ๋ฐฉ๋ฒ๊ณผ ๊ธฐ๋ณธํ์ฐ์ฐ์ ์ฑ์ง 1~3์ ์ ์ฉํ๊ณ $det(A)$๋ฅผ ๊ณ์ฐํ๋ ๋ฐฉ๋ฒ์ ๋น๊ตํ๋ฉด ํ์๊ฐ ๋ ๋ฒ๊ฑฐ๋ก์์ ์ ์ ์๋ค. ์์ผ๋ก๋ ํน์ ํ ํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ๊ณ์ฐํ ๊ฒ์ด๋ค. ์ด๋, ํ๋ ฌ์์ ๋ค์ ๋ ๊ฐ์ง ์ฑ์ง์ด ์ ์ฉํ๊ฒ ์ฌ์ฉ๋๋ค.
- ์ฑ์ง 4: ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ์ ํ๋ ฌ์์ ๋๊ฐ์ฑ๋ถ์ ๊ณฑ์ด๋ค. ํนํ $det(I)=1$์ด๋ค.
- ์ด ์ฑ์ง์ ๋ค์ ์์๋ก ์ ์ฉํ๋ฉด ๋๋ค.
- ๊ฐ์ฐ์ค ์๊ฑฐ๋ฒ๊ณผ ์ฑ์ง 1, 2, 3์ ์ฌ์ฉํ์ฌ ์ฃผ์ด์ง ํ๋ ฌ์ ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ๋ก ๋ณํํ๋ค.
- ์์ผ๊ฐํ๋ ฌ์ ๋๊ฐ์ฑ๋ถ์ ๊ณฑ์ ๊ณ์ฐํ๋ค.
- ์ด ์ฑ์ง์ ๋ค์ ์์๋ก ์ ์ฉํ๋ฉด ๋๋ค.
- ์ฑ์ง 5: ํ๋ ฌ์ ๋ ํ ๋๋ ์ด์ด ๊ฐ์ผ๋ฉด ๊ทธ ํ๋ ฌ์์ 0์ด๋ค.
๋ค์์ 3๊ฐ์ง ์ฑ์ง์ ์์ฃผ ์ฌ์ฉ๋ ๊ฒ์ด๋ค. ์ด ์ค์์ ํ๋ ฌ์ด ๊ฐ์ญ์ธ์ง๋ฅผ ์ฝ๊ฒ ํ๋จํ ์ ์๋ค๋ ์ฑ์ง 7์ด ๊ฐ์ฅ ์ค์ํ๋ค.
- ์ฑ์ง 6: $n \times n$ํ๋ ฌ $A$์ $B$์ ๋ํ์ฌ $det(AB)=det(A) \cdot det(B)$์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 7: $n \times n$ํ๋ ฌ $A$๊ฐ ๊ฐ์ญ์ด๊ธฐ ์ํ ํ์์ถฉ๋ถ์กฐ๊ฑด์ $det(A) \neq 0$์ด๋ค. ํนํ, $A$๊ฐ ๊ฐ์ญ์ด๋ฉด $det(A^{-1})=\frac {1}{det(A)}$์ด๋ค.
- ์ฑ์ง 8: $n \times n$ํ๋ ฌ $A$์ ๋ํ์ฌ $A$์ $A^{t}$์ ํ๋ ฌ์์ ๊ฐ๋ค.
๋ง์ง๋ง ์ฑ์ง์ ์ฑ์ง 6๊ณผ ์ฑ์ง 7์ ๋ฐํ์ผ๋ก ์ฝ๊ฒ ํ์ธํ ์ ์๋ค.
- ์ฑ์ง 9: $A, B$๊ฐ ์๋ก ๋ฎ์์ด๋ฉด $det(A)=det(B)$์ด๋ค.
'Paper Reading ๐ > Mathematics(์ ํ๋์, ํ๋ฅ ๊ณผ ํต๊ณ, ๋ฏธ์ ๋ถํ)' ์นดํ ๊ณ ๋ฆฌ์ ๋ค๋ฅธ ๊ธ
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 6์ฅ ๋ด์ ๊ณต๊ฐ (0) | 2023.01.12 |
---|---|
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 5์ฅ ๋๊ฐํ (2) | 2023.01.09 |
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 3์ฅ ๊ธฐ๋ณธํ๋ ฌ์ฐ์ฐ๊ณผ ์ฐ๋ฆฝ์ผ์ฐจ๋ฐฉ์ ์ (2) | 2023.01.04 |
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 2์ฅ ์ ํ๋ณํ๊ณผ ํ๋ ฌ (0) | 2023.01.02 |
ํ๋ฆฌ๋๋ฒ๊ทธ ์ ํ๋์ํ - 1์ฅ ๋ฒกํฐ๊ณต๊ฐ (0) | 2022.12.30 |